در مصاحبه زیر، دکتر «آرتور وولویک» و دکتر «میشل لاگره» در مورد آرتروز کمر و شیوه جدید درمان این بیماری توضیحاتی می دهند:

لطفاً در ابتدا در مورد آرتروز کمر و علایم مرتبط با آن، توضیحاتی بفرمایید؟

** بیماران مبتلا به آرتروز کمر، اغلب از درد ناحیه پایین پشت شکایت دارند. در بیماران مختلف، درد کمر ممکن است شدید یا خفیف، به طور مداوم یا گاه به گاه باشد و بیشتر در طول روز بدون اینکه به تغییر وضعیت کلی بستگی داشته باشد، بروز می کند. وقتی درد به پاها نیز سرایت می کند، راه رفتن نیز بسیار سخت می شود. آرتروز کمر یا در ناحیه دیسک (فاصله بین دو مهره) و یا در ناحیه نشیمنگاهی پایین ستون فقرات به وجود می آید. هنگامی که بیماری عصب سیاتیک یا نخاع را تحت تأثیر قرار دهد، در این صورت درد به پاها نیز سرایت می کند. وقتی که دردهای کمر شدید باشد و یا مدت زمان زیادی طول بکشد، احتمال زیادی وجود دارد که بیمار قادر نباشد کارهای روزمره خود را انجام دهد و زمینگیر شود.

چطور می توان تشخیص داد که علت دردهای کمر، آرتروز است ؟

** پزشک با شنیدن سخنان بیمار و یک سری معاینات پزشکی به آرتروز کمر مشکوک می شود و برای اطمینان عکسبرداری تجویز می کند و اغلب پس از آن می تواند علت دقیق درد را تشخیص دهد. اما در برخی موارد برای تشخیص صحیح تر و کشف علل تشدید کننده درد، نیاز به آزمایشهای دقیق تری مانند ام.آر.آی است. امروزه با پیشرفت دستگاههای تصویربرداری، می توان تقریباً به طور صددرصد علت بیماری را تشخیص داد.

معمولا دردهای ناشی از آرتروز کمر چطور درمان می شود؟

**در وهله اول توجه به اصول بهداشت در زندگی، بخصوص یک ساعت پیاده روی در روز و خوابیدن روی تشکهایی با جنس مرغوب، بسیار مفید و لازم است و به همه توصیه می کنیم از این موضوع غافل نشوند. تشک باید حتی الامکان به اندازه کافی سفت باشد و حداکثر هر پنج سال یک بار تعویض شود.
در ابتدا داروهای خوراکی مسکن و ضد درد برای بیمار تجویز می شود. با توجه به مرحله پیشرفت بیماری، ممکن است جلسات فیزیوتراپی و یا استفاده از کمربندهای مخصوص نیز توسط پزشک توصیه شود. اگر این روشها مؤثر واقع نشد، تزریق کورتیکوستروئید تجویز می شود که این تزریق با امواج رادیویی کنترل می شود.

این دارو چگونه تزریق می شود؟

** طی چند سال گذشته، با پیشرفت قابل توجه تکنیکهای عکسبرداری و پذیرش عموم مردم، این روش درمانی تا حد چشمگیری گسترش یافته است. در این شیوه درمان، بیمار روی تخت در اتاق رادیولوژی دراز می کشد و پزشک در شرایطی کاملاً استریل، به طور موضعی قسمت مورد نظر را بی حس می کند. سپس نقطه ای که قرار است دارو تزریق شود، با امواج رادیویی مشخص می کند، اما قبل از تزریق دارو، برای اطمینان از تعیین محل، دارویی متضاد تزریق می شود. پس از این مرحله و اطمینان از تشخیص، کورتیکوستروئید تزریق می شود. این تزریق فقط چند ثانیه طول می کشد و به رغم بی حسی موضعی، بیمار درد خفیفی شبیه دردی که قبلا داشته،احساس می کند.
این واکنش در واقع مؤید تزریق در نقطه مورد نظر است. پس از تزریق دارو، بیمار هیچ دردی ندارد، اما نکته قابل توجه این است که بیمار باید تا 48 ساعت استراحت مطلق داشته باشد. این شیوه درمان حتماً باید توسط پزشکان متخصص در زمینه رادیوگرافی انجام شود. این عمل همچنین به وسیله دستگاههای اسکنر نیز قابل اجراست.

با انجام این شیوه درمانی، چه نتایج مثبتی در مورد تسکین درد حاصل می شود؟

** براساس تحقیقات اخیر، تقریبا 60 درصد بیماران بهبود می یابند. در موار دیسک کمر، درد تقریباً به طور کامل برطرف می شود، اما اگر کمر درد به خاطر آرتروز ستون مهره ها باشد، تسکین درد موقتی خواهد بود. این نکته را باید مد نظر داشت که آرتروز درمان قطعی ندارد، بلکه فقط می توان دردهای ناشی از آن را تسکین داد.

آیا موارد منع استفاده از این تزریق نیز وجود دارد؟

** بله. بندرت کسانی هستند که نسبت به این نوع داروها حساسیت دارند. در مورد بیمارانی که آسپرین و داروهای ضد انعقاد مصرف می کنند نیز باید احتیاط کرد. این افراد باید مصرف دارو را قبل از آزمایش قطع کنند. این نوع درمان همچنین برای خانمهای باردار توصیه نمی شود.

در صورتی که بیماری عود کند، آیا می توان تزریق دارو را تجدید کرد؟

** بله، اما با رعایت احتیاط و دقت. در مورد دیسک کمر، تزریق مجدد دو تا سه بار ایرادی ندارد و در موارد آرتروز ستون مهره ها نیز تزریق بیش از سه بار در یک سال توصیه نمی شود.

آیا این روش درمانی در مورد انواع دیگر آرتروز نیز قابل اجراست؟

** بله. در درمان آرتروزهای اندامهای تحتانی بدن مانند آرتروز قوزک پا و لگن، اسید هیالورونیک به مفصل تزریق می شود. هدف از این درمان، تحریک سلولهای غضروفی و بافتهای اطراف به منظور بهبود عملکرد مفصل است.

چه ورزش هایی مناسب بیماران مبتلا به آرتروز است؟

** پیاده روی روزانه ساده ترین و در عین حال بهترین ورزش برای این بیماران است. اما نه به هر روشی، بلکه روی سطح صاف، با سرعت یکسان و کفش مناسب توصیه می شود و مدت آن نیز نباید بیشتر از 30 دقیقه باشد. شنا یکی دیگر از ورزشهای مناسب بیماران مبتلا به آرتروز است. فقط باید دقت داشت که به خاطر اینکه در شنای قورباغه زانوها خم می شود، و همین امر می تواند ساییدگی غضروفها را تشدید کند، این نوع شنا مضر است. دوچرخه سواری نیز اگر روی سطح صاف و با سرعت ثابت باشد، ورزشی بسیار عالی است.
علاوه بر این ورزشها می توان به برخی حرکات نرمشی نیز اشاره کرد مانند خم کردن زانوها در حالت دراز کشیده؛ چون در این صورت روی غضروفها فشار نمی آید و انقباض عضلات. فقط باید توجه داشت که مدت هر بار انقباض از 6 ثانیه بیشتر نباشد و بین دو بار انقباض، حتما 6 ثانیه فاصله لازم است. این تمرینات را می توان هر روز در سه مرحله و در هر مرحله به طور متوسط 10 حرکت انجام داد. در مورد این تمرینها حتما باید با پزشک معالج مشورت کرد زیرا مقدار و نوع آنها با توجه به سن و مرحله پیشرفت بیماری متفاوت است.

دریا درمانی در درمان آرتروز چگونه است؟

** درمان آرتروز به کمک آب دریا یکی از روشهای درمانی است که امروزه برای برخی بیماران توصیه می شود. نخستین نکته مثبت در این روش این است که در هنگام شنا در آب دریا، وزن بدن و فشار بر روی مفاصل کاهش می یابد، به طوری که اگر شخص تا گردن در آب فرو رود، وزن او به 6 تا 10 درصد وزن واقعی کاهش می یابد. دومین دلیل، ماهیت شیمیایی درون دریاست. تحقیقات نشان می دهد که بین آب دریا و پلاسمای خون تشابه وجود دارد و هر دو حاوی عناصری مانند سدیم، کلسیم، پتاسیم، ید و... است که مفاصل به این عناصر نیاز دارند. اما برای اینکه پوست بتواند این عناصر را جذب کند، درجه دمای آب باید بین 30 تا 35 درجه باشد.
این روش برای بیمارانی که درد آنان در حد متوسط باشد، به طور منظم دارو مصرف کنند و انجام عمل جراحی برای آنها مقدور نباشد، توصیه می شود.
هدف از دریا درمانی برای بیمارانی که آرتروز حاد دارند، کاهش درد و التهاب است. این شیوه درمان در موارد مزمن یا پنهان، موجب کسب توان از دست رفته مفاصل سالم، افزایش انعطاف پذیری مفاصل هنگام فعالیت، کشش صحیح عضلات و تعادل مناسب بدن می شود. طول دوره درمان با توجه به مرحله بیماری، متفاوت است.
در اغلب موارد نتایج درمان بسیار راضی کننده است. مهمترین ثمره این شیوه، کاهش مصرف داروهای ضد درد و ضد التهاب است؛ زیرا که پس از دوره درمان، درد تا حد زیادی تسکین می یابد و حرکت مفاصل و انقباض ماهیچه ها بهبود

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٦:٢٢ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/٧/٢٥