در رابطه با ناهنجاری پشت گود


عوامل ایجاد :ضعف عضلات شکمی:   ضعف عضله های شکم سبب میشود تاکننده های مفصل ران و راست کننده های ناحیه لگن را به سمت پایین بچرخاند و به این طریق به انحنای کمری بیفزاید.
سنگین شدن حفره شکمی,کوتاه بودن تاندون آشیل,عواملی مانند نشستن نادرست,استفاده از صندلیهای غیر استاندارد.استفاده از صندلیهای پایه بلند در دراز مدت نیز باعث افزایش قوس کمر میشود,منظور صندلیهای است که در هنگام نشستن کف پا به طور کامل روی زمین قرار نمیگیرد.


اگر ضعف  عضلات شکم عامل اصلی گودی کمر باشد باید عضلات شکم را تقویت کرد.


حرکات زیر را انجام بدهید :

*به پشت بخوابید و سرتان را از زمین بلند کنید. در این حالت، عضلات شکم منقبض می شود.

*به پشت بخوابید و عضلات شکم و باسن را منقبض کنید و کمر را به زمین فشار دهید و چند لحظه این حالت را حفظ کنید. بعد از چند ثانیه استراحت دوباره این کار را تکرار کنید.

*باز هم به پشت بخوابید و زانوها و ران ها را خم کنید. در حالی که دست ها را روی سینه قرار داده اید، حرکت بلند شدن را انجام دهید تا جایی که زاویه تحتانی کتف، از زمین بلند شود.



اما اگر کوتاهی عضلات خم کننده ران عامل تغییر شکل کمر باشند، باید

حرکات اصلاحی ورزش از نوع کششی انجام بدهید :

*به پشت روی تخت بخوابید، طوری که زانوها از تخت آویزان باشد. یکپا را از ران به تخت ببندید یا این که پا را در تماس با تخت نگاه دارید. این حرکت باعث می شود عضلات خم کننده ران در پای مخالف کشیده شود. اینحرکت باید به صورت متناوب انجام شود تا عضلات خم کننده هر دو ران کشیده شوند.

*رو به شکم بخوابید. زانوی یک پا را خم کنید و سپس بالا بیاورید. در این حرکت عضلات جلوی ران کشیده می شود. در صورتی که عضله راست رانی که قسمتی از چهار سر است کوتاه شده باشد، زانو باید حتما خم باشد تا عضله مزبور کشیده شود.

*اما اگر کمر گود مادر زادی باشد با حرکات اصلا نمی توان آن را درمان کرد.

در افرایش گودی کمر در خانم ها به دلیل زایمان های مکرر باید عضلات شکم را تقویت کرد.

مورد توجه خانم ها،  استفاده از کفش های پاشنه بلند یکی از عوامل بوجود آمدن  گودی کمر می باشد

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:۱٩ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/۱٠

 

تمرینات کششی و قدرتی در رفع افتادگی شانه


* در حالت ایستاده قرار  بگیرید. با دست راست مچ دست چپ را پشت تنه  بگیرید. حال سعی کنید دستها را به سمت عقب بکشید. این حرکت موجب کشش بافتهای نرم اطراف شانه می گردد. هر تمرین به مدت یک دقیقه انجام می شود، سپس  استراحت نموده و تمرین را بادست دیگر انجام  دهید.


* در حالت ایستاده هر دو دست رو از پهلو به بالای سرببرید و در هم قفل کنید( تا جایی که میتونید به سمت بالا کشش بدهید طوری که کشش عضلات زیر بغل رو احساس کنید)

* همین تمرین رو در حالت خوابیده به پشت هم انجام بدید سعی کنید بدون اینکه آرنج خم بشه پشت دستها رو به زمین برسونید

* در صورت داشتن بارفیکس از آن آویزان بشید و چند ثانیه نگهدارید تا کاملا کشش صورت بگیرد

* با دستی که دچار افتادگی است از بارفیکس آویزان بشید.

* در وضعیت ایستاده سعی کنید در سمتی که شانه افتادگی داره کتف رو بالا بیارید و حدود ده تا پانزده ثانیه نگه دارید ( این حرکت رو به حالت پرتاب شانه افتاده به سمت بالا به طور پی در پی انجام بدید)

* در حالت ایستاده قرار بگیرد و سعی  کنید شانه ها را به سمت بالا ببرید. سپس سعی  کنید شانه ها را پایین تر از حد طبیعی بیاورید. تمرین بعدی جلو و عقب بردن شانه هاست . بطوریکه باید کتفها را از هم دور یا به هم نزدیک  کنید. این تمرین سبب تقویت عضلات بالا برنده کتف و همچنین عضلات دور کننده شانه ها از یکدیگر می شود.


* در حالت نشسته قرار  بگیرید و دو وزنه در دستهایتان  بگیرید. حال شانه ها را بالا  ببرید و برای لحظاتی در این وضعیت نگه می دارید . سپس پایین می آورید این تمرین موجب بهبود قدرت عضلات بالابرنده کتف و وضعیت شانه ها می شود. وزنه می تواند از 5/2 تا 14 کیلوگرم باشد.




نکته: تلاش کنید هنگام کار، استراحت، راه رفتن و نوشتن, شانه ها را در یک سطح نگه دارید.
هرگز طی یک مسیر کیف و کتاب خود را فقط با یک دست حمل نکنید، بلکه سعی کنید این کار را به صورت متناوب با هر دو دست انجام دهید.
یادگیری وضعیت صحیح راه رفتن وایستادن و حفظ نمودن آن ( حفظ وضعیت صحیح).
---------------------

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:۱٩ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/۱٠

 

مادلانگ دفورمیتی نوعی اختلال رشد مچ دست است که موجب قوسی شدن استخوان رادیوس یا زند اعلیو برجسته شدن انتهای پایینی استخوان اولناو پشت مچ دست و انحراف مچ دست به سمت پایین میشود.

 

علت بیماری به درستی شناخته شده نیست ولی میدانیم که با مختل شدن  رشد در قسمت قدامی مچ دست و وجود یک نوار بافتی محکم بنام Vicker’s ligament در مفصل  مچ دست همراه است. این بیماری معمولا ارثی است و در دختران نوجوان بیشتر دیده میشود  و معمولا دو طرفه است. گاهی اوقات ضربه به مچ دست و یا عفونت های مچ دست میتوانند با  ایجاد اختلال در رشد قسمتی از صفحه رشد پایینی استخوان رادیوس این بیماری را ایجاد  کنند.

در این بیماران سطح مفصلی استخوان رادیوس به سمت اولنار انحراف  پیدا کردن و قوس استخوان رادیوس افزایش پیدا میکند

مادلانگ دفورمیتی بیشتر در دختران نوجوانی تشخیص داده میشود که  معمولا به علت درد و محدودیت حرکتی و تغییر شکل مچ دست به پزشک مراجعه میکنند. این  بیماران وقتی ساعد خود را بصورت افقی طوری میگیرند که کف دست به طرف زمین باشد دستشان  پایینتر از سطح ساعد آنها قرار گرفته است. معمولا سطح پشتی مچ دست آنها برجسته تر از  معمول است و محدودیت حرکات مچ دست بخصوص محدودیت درسوپینیشن و اکستنشن (به  پشت بردن مچ دست) و انحراف مچ دست به سمت رادیال دارند.

 

 

 

درمان مادلانگ دفورمیتی

 

در صورتیکه کارکرد مچ دست خوب باشد بیمار نیازی به درمان ندارد. درمان فقط موقعی انجام میشود که بیمار درد دائمی را در مچ دست خود احساس کند که موجب  محدود شدن فعالیت های بدنی او شود. همچنین گاهی درمان فقط برای اصلاح ظاهر مچ دست و  دلایل زیبایی انجام میشود.

درمان بصورت انجام عمل جراحی است و جراحی تاثیری بر روی محدودیت  حرکتی مچ دست ندارد. دو نوع درمان جراحی برای این بیماران انجام میشود. کوتاه کردن  استخوان رادیوس و یا بلند تر کردن استخوان اولنا و یا هر دو آنها با هم.

در معمول ترین عمل جراحی که برای این بیماران انجام میشود لیگامان  ویکرز در مچ دست آزاد شده و استخوان رادیوس در بالای مچ دست استئوتومی میشود یعنی به  توسط جراحی شکانده شده و سپس استخوان ها در موقعیتی جدید و بهتر قرار گرفته و به توسط  ایمپلنت های فلزی مدتی در همان وضعیت باقی میمانند تا جوش بخورند. در این عمل جراحی  معمولا قسمتی از پایین استخوان اولنا هم برداشته میشود.

اکثر بیماران مبتلا به مادلانگ دفورمیتی زندگی فعال و بدون مشکلی  دارند و فقط گاهگاهی بدنبال فعالیت بدنی شدید ممکن است دچار درد در مچ دست شوند.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:٤۸ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

تمرینات و حرکات کششی و تقویتی جزء مهمی از درمان بیماری ها و مشکلات مچ دست است. در  بسیاری از ضایعات اندام فوقانی، مچ دست دچار محدودیت حرکتی شده و نیاز به بازپروری  دارد. بطور مثال بعد از شکستگی  ساعداگر درمان بصورت گچ گیری باشد یا به توسط عمل جراحی انجام شده باشد بعد ازجوش خوردن شکستگی، مچ دست  دچار محدودیت حرکت میشود. برای پیشگیری از ایجاد این محدودیت حرکتی و یا وقتی این محدودیت بوجود آمد برای درمان  آن نیاز به انجام حرکات کششی و تقویتی مچ وجود دارد. در پیچ خوردن مچ دست یا شکستگی  های مچ دست و بطور کلی در هر آسیبی که به اندام فوقانی از ساعد به پایین وارد میشود  خطر محدودیت حرکتی مچ دست وجود داشته و بدون انجام نرمش های کششی و تقویتی مچ دست درمان  ناقص است.

 

در زیر نرمش های مچ دست به تفصیل مورد بحث قرار گرفته است. این  نرمش ها دو دسته اند. دسته اول نرمش های کششی و دسته دوم نرمش های تقویتی است. معمولا  ابتدا نرمش های کششی را انجام داده و وقتی دامنه حرکتی مچ دست بهتر شد نرمش های تقویتی  را هم به آنها اضافه میکنیم.

 

 

مهمترین نرمش های کششی مچ دست عبارتند از

خم و راست کردن مچ دست

 

 

مچ دست‌های خود را تا آنجا که می‌توانید به پایین و سپس به بالا  ببرید و این کار را در سه ست ده تایی انجام دهید. منظور از " تا آنجائیکه می‌توانیم" اینست که تا آنجا که قدرت داریم و تا آنجا که درد بگیرد.
       

انحراف مچ دست

 

 

مچ دست‌های خود را تا آنجا که می‌توانید به چپ و راست ببرید درست  مثل حرکاتی که در حین دست دادن در مچ دست انجام می‌شود. و این کار را در سه ست ده تایی  انجام دهید. منظور از " تا آنجائیکه می‌توانیم" اینست که تا آنجا که قدرت داریم و تا  آنجا که درد بگیرد.
            

کشش مچ دست

 

 

با دست سالم پشت دست مشکل دار را گرفته و با فشار آن‌را به پایین  خم می‌کنیم و این حالت را 30-15 ثانیه نگه می‌داریم. دقت کنیم که تا جایی فشار را ادامه  می‌دهیم که درد مختصری در مچ دست احساس شود و در 30-15 ثانیه‌ای که فشار را ادامه می‌دهیم  باید این احساس درد مختصر وجود داشته باشد. سپس با دست سالم کف دست مشکل دار را به  سمت عقب فشار می‌دهیم تا جائیکه درد مختصری در مچ دست احساس شود و این فشار را 30-15 ثانیه حفظ می‌کنیم. این حرکات را 5-3 مرتبه در هر جهت تکرار می‌کنیم. در حین انجام  این حرکات آرنج باید در حالت مستقیم بوده و خم نشود.
    

 

 

کشش مچ دست

 

 

این نرمش را میتوان به صورت دیگری هم انجام داد. ابتدا روبروی یک  میز می ایستیم و کف دست های خود را روی میز قرار میدهیم. سپس در حالیکه آرنج های ما  کاملا در حالت صاف و کشیده است سعی میکنیم تنه خود را به سمت جلو متمایل کرده و به  این طریق به مچ دست فشار آوریم بطوریکه مچ با فشار باز شود. بر عکس آن هم به این صورت  است که روبروی یک میز می ایستیم و پشت دست های خود را روی میز قرار میدهیم. سپس در  حالیکه آرنج های ما کاملا در حالت صاف و کشیده است سعی میکنیم تنه خود را به سمت عقب  متمایل کرده و به این طریق به مچ دست فشار آوریم بطوریکه مچ با فشار خم شود.

 

 

چرخش ساعد

 

 

ابتدا آرنج را 90 درجه خم می‌کنیم و آن‌را در کنار تنه خود قرار  می‌دهیم و تا آخر نرمش در همین حالت نگه می‌داریم. سپس ساعد را به سمت خارج می‌چرخانیم  بطوریکه کف دست به سمت سقف اطاق باشد و پشت دست به سمت کف اطاق مثل اینکه می‌خواهیم  چیزی را در کف دست خود قرار دهیم. این حالت را برای 10-5 ثانیه حفظ می‌کنیم. سپس در  حالیکه آرنج همچنان 90 درجه خم است ساعد را به داخل می‌چرخانیم بطوریکه کف دست ما به  طرف کف زمین قرار گیرد و پشت دست ما به طرف سقف باشد. این حالت را هم 10-5 ثانیه حفظ  می‌کنیم.

هر حرکت را در سه ست ده تایی انجام می‌دهیم. اگر نمی‌توانیم چرخش  دست در دو جهت را به طور کامل انجام دهیم اشکالی ندارد. تا آنجا که قدرت داریم و می‌توانیم  این چرخش را انجام می‌دهیم. باید تا جایی ساعد را در هر دو جهت بچرخانیم در انتهای  حرکت درد مختصری در آرنج یا مچ دست احساس شود و در تمام 10-5 ثانیه‌ای که دست را در  این حالت نگه داشته‌ایم باید این در احساس شود.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:٤٦ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

 

مچ دست یکی  از پیچیده ترین مفاصل بدن بوده و مجموعه ای از مفاصل متعدد است که در کنار یکدیگر قرار  گرفته اند. کنار هم قرار گرفتناستخوان های  متعدد و تشکیل مفاصل بین آنها موجب میشود تا ما بتوانیم دست خود را در بسیاری جهات  حرکت داده و بتوانیم اجسام را به راحتی در دست بگیریم.

مچ دست از کنار هم قرار گرفتن هشت استخوان کوچک تشکیل شده است که  به آنها استخوان ها یا استخوانچه های کارپ Carpal bones میگویند. این هشت استخوانچه  در بین استخوان  های ساعد و استخوان های کف دست قرار گرفته اند. هر استخوانچه مچ دست با دیگر استخوانچه های  اطراف خود مفصل  میشود. پس قسمت زیادی از سطح این استخوانچه ها ازغضروف مفصلی  پوشیده شده است.

این غضروف مفصلی موجب میشود تا استخوانچه ها بهتر در کنار هم حرکت  کنند و همچنین نقش جذب کننده ضربات شدیدی که به مچ دست وارد میشود را هم دارد. استخوانچه  های مچ دست به توسط رباط هایی به یکدیگر و به استخوان های ساعد و کف دست متصل میشوند.

 

علت آرتروز مچ دست چیست

شایعترین علت آرتروز و ساییدگی مفصل مچ است ضرباتی است که به آن  وارد میشود.

آسیب های وارده به مچ دست بدنبال ضربه ممکن است بصورت شکستگی باشد. گرچه اکثر این شکستگی ها بدون مشکل خاصی جوش میخورند  گاهی اوقات این جوش خوردگی با مشکلاتی همراه میشود. شکستگی ممکن است بصورت کامل جوش نخورد و  یا کج جوش بخورد. هر کدام از این عوامل موجب ناهمواری در سطح مفصل میشوند و این ناهمواری به مرور زمان  موجب ساییده شدن سطوح ناهموار مفصلی به هم و خراشیده شدن و ساییده شدن غضروف مفصلی  میشود.

گاهی اوقات بدنبال ضربات وارده به مچ دست رباط های آن  دچاره پارگی میشوند. اگر این پارگی ها به درستی ترمیم نیابند مفصل دچار ناپایداری شده  و در یک مفصل ناپایدار توزیع نیروها متعادل نخواهد بود. نتیجه اینست که به قسمت های  خاصی از مفصل یروهای بیشتری وارد میشود که موجب آسیب غضروف و ساییدگی مفصلی میگردد.

گاهی اوقات بدنبال ضربات وارده به مفصل غضروف دچار آسیب میشود. سطح آن خراشیده شده و یا ریش ریش میشود. لهیده شده و یا حتی تکه ای از آن کنده شده  و به درون فضای مفصلی میفتد. این آسیب ها در صورت عدم درمان مناسب میتوانند در دراز  مدت موجب خراب شدن بیشتر غضروف و بروز ساییدگی مفصلی شوند.

علائم آرتروز و ساییدگی مفصل مچ دست چیست

مهمترین علامت ساییدگی مفصل مچ دست درد آن است. این در در ابتدا  فقط در موقع انجام فعالیت های سنگین بدنی مانند بلند کردن اشیاء سنگین ایجاد میشود. با شدت یافتن بیماری، درد حتی در حین انجام فعالیت های سبک هم ایجاد میشود. این درد  معمولا در شروع انجام فعالیت بدنی است و بعد از گذشت چند دقیقه کاهش یافته یا کاملا  از بین میرود. با اتمام فعالیت بدنی و سرد شدن بدن درد دوباره شروع میشود. در حالات  شدیدتر بیماری درد حتی در حالت استراحت هم احساس میشود.

 

از دیگر علائم ساییدگی مفصل مچ دست تورم آن است. خشک شدن  و محدودیت حرکتی در مچ دست و صدا دادن آن در حین حرکت هم در موارد شدیدتر شدن بیماری  ایجاد میشود

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:٤٤ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

سندرم یا نشانگان تونل اولنار Ulnar tunnel syndrome بیماری است که علامت عمده آن بیحس و سوزن سوزن شدن در انگشت کوچک دست و نصف خارجی انگشت انگشتری و کاهش قدرت انگشتان دست و توانایی دست در انجام حرکات ظریف است. این بیماری به علت تحت فشار قرار گرفتن عصب اولنار در ناحیه کانال گویان یا تونل گویون Guyon’s canal است.

 

آناتومی عصب اولنا در دست

 

 

عصب اولنا یکی از سه عصب اصلی دست است که حس آنرا تامین میکنند. این عصب در ناحیه ساعد و در سمت داخلی آن ( نزدیک به تنه) سیر کرده و به مچ دست و سپس کف دست میرسد. در آنجا عصب به چند شاخه تقسم میشود. تعدادی از شاخه های آن به پوست انگشت کوچک و پوست نصف خارجی انگشت انگشتری رفته و حس آنرا تامین میکنند. تعدادی دیگر از شاخه های آن به تعدادی از عضلات کف دست که عمدتاً در قسمت داخلی آن هستند رفته و موجب فعالیت آن عضلات میگردند.

عصب اولنار از سطح کفی مچ دست و در طرف داخلی آن (طرفی که نزدیک به انگشت کوچک دست است) عبور میکند. این عصب در حین عبور از مچ دست از درون یک تونل یا کانال بافتی عبور میکند که به آن کانال گویان میگویند. این کانال از طرفین به دو استخوانچه همیت و پیزیفورم محدود است. کف آن رباط عرضی مچ دست و سقف آن رباطی است که بین دو استخوانچه ذکر شده قرار گرفته است.

 

علت سندروم تونل اولنا

عامل اصلی بوجود آورنده این بیماری فشار به عصب اولنار است. این فشار موجب میشود عملکرد حسی یا حرکتی عصب دچار اختلال شود. بیماری بیشتر در کسانی دیده میشود که از مچ دست خود کار زیادی میکشند و به آن فشار زیادی وارد میکنند. بخصوص انجام کارهایی که در آنها مچ دست مدت های زیادی در حالت فلکشن ( خم به سمت کف دستی) است موجب بروز این بیماری میشود.

فشار ممتد بر روی سطح کفی مچ دست میتواند عصب را تحت فشار قرار دهد. در ورزش هایی مانند دوچرخه سواری و یا وزنه برداری این فشار ها به مچ وارد میشوند. در کسانی که از چکش های بادی استفاده میکنند لرزش زیاد مچ دست میتواند موجب بروز این بیماری شود.

در مواردی ممکن است وجود یک بافت اضافه در محیط تنگ کانال گویان موجب فشار به عصب شود. بطور مثال وجود کانگلیون ( نوعی تومور بافت سینوویال) و یا آنوریسم (اتساع موضعی یک رگ) در نزدیکی کانال گویان میتواند عصب را فشرده و موجب بروز علائم شود

شکستگی قسمتی از استخوان همیت یا چنگکی ( شکسته شدن هوک یا چنگگ استخوان همیت) هم میتواند موجب فشار به عصب در حین عبور از کانال گویان باشد.

 

علائم سندروم تونل اولنار چیست

 

 

 علامت اصلی بیماری بیحس و سوزن سوزن شدن در انگشت کوچک دست و نصف خارجی انگشت انگشتری است. البته گاهی ضعف عضلات کف دست هم بوجود میاید. ممکن است درد وجود داشته باشد.

بتدریج که بیماری پیشرفت میکند انجام کارهایی مانند باز کردن در بطری، نگه داشتن اجسام، تایپ کردن، نواختن موسیقی و انجام دیگر کارهای ظریف با انگشتان دست مشکل میشود. ممکن است پوست انگشت کوچک دست خشک تر از معمول شود.

در مراحل شدید بیماری ممکن است بعضی از عضلات دست لاغر شوند. گاهی زدن ضربه های ملایم با انگشت بر روی مچ دست ممکن است موجب حس گزگز در انگشت کوچک دست شود.

پزشک معالج معمولاً فعالیت اعصاب دست را با گرفتن نوار عصبی دست بررسی میکند. انجام ام آر آی ممکن است نشان دهد که چه عاملی موجب فشار به عصب در مچ یا کف دست شده است. سی تی اسکن هم میتواند تغییرات استخوانی را که موجب فشار به عصب میشوند مشخص کند.

 

درمان سندرم تونل اولنار

مهم ترین راه در درمان این بیماری اجتناب از انجام کارهایی است که فشار بع عصب اولنار در مچ دست را بیشتر میکند. اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین و ممانعت از فشار اجسام به سطح کفی مچ دست میتواند در کاهش علائم بیماری موثر باشد.

گاهی اوقات استفاده کوتاه مدت از اسپلینت ممکن است به کاهش یا رفع علائم بیماری کمک کند. اینکه بدانیم در حین انجام کار مثلاً در حین تایپ کردن مچ دست را باید چگونه نگه داریم تا کمتر به عصب آلنا فشار وارد شود ممکن است به بهبود بیماری کمک کند.

در مواردی که انجام اقدامات ذکر شده نتواند علائم بیمار را کاهش دهد از عمل جراحی استفاده میشود.

در حین جراحی عاملی که موجب فشار به عصب میشود برداشته میشود. معمول ترین راه درمان پاره کردن رباطی است که در سقف کانال گویان قرار داشته و روی عصب اولنار را میپوشاند. با قطع این رباط فشار از روی عصب برداشته میشود. بعد از عمل جراحی ممکن است چند ماه صبر لازم باشد تا عملکرد عصب دوباره به حالت اولیه خود برگردد. در این مدت بیمار باید تحت نظر پزشک و فیزیوتراپ حرکات و نرمش های خاصی را انجام دهد.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:٤٢ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

 

استخوان  یک بافت زنده است و مانند هر بافت دیگری نیاز به تغذیه از راه خون دارد. اگر خونرسانی  به استخوان قطع شود، میمیرد که به آن استئونکروز Osteonecrosis میگویند. در بیماری  کین باخ Kienbock خونرسانی به یکی از استخوان های مچ دست که به آناستخوان لونیت Lunate میگویند  متوقف میشود.

علت بیماری کین باخ

اینکه به چه علت خونرسانی به این استخوان متوقف میشود هنوز به درستی مشخص نشده  است ولی میدانیم که توقف خونرسانی و سیاه شدن این استخوانچه شایع تر از سیاه شدن یا  نکروز دیگر استخوانچه های مچ دست است. بعضی از مبتلایان به این بیماری سابقه ضربه به  مچ دست را ذکر میکنند. در اغلب افراد دو رگ عمده خونرسانی به استخوان لونیت را به عهده  دارند. بعضی از افراد فقط یکی از این رگ ها را دارند. این گروه، مستعد به این بیماری  هستند.

 

علائم بیماری کین باخ

علائم عمده این بیماری عبارتست از :

  • درد و تورم مچ دست
  • محدودیت حرکت مچ دست
  • کاهش قدرت مشت کردن
  • احساس درد در فشار مستقیم به روی استخوان
  • درد در حین چرخش مچ دست

تشخیص بیماری کین باخ

 

این بیماری مانند هر بیماری دیگر در ابتدا خفیف بوده و بتدریج  شدیدتر میشود. سیر پیشرفت بیماری را به چهار مرحله تقسیم میکنند.

  • در مرحله اول مفصل دردناک است ولی در رادیوگرافی ساده نکته غیر طبیعی خاصی دیده نمیشود. بسیاری از این بیماران را به اشتباه پیچ خوردگی یا رگ به رگ شدن تشخیص میدهند. در این مرحله اگر از بیمار ام آر آی به عمل آید به تشخیص کمک میکند.
  • در مرحله دوم در رادیوگرافی ساده رنک استخوان لونیت سفیدتر دیده میشود. درد و محدودیت حرکت بیمار در این مرحله شدیدتر میشود.
  • در مرحله سوم استخوان مرده بتدریج تغییر شکل میدهد. روی خودش خرد شده و کوچکتر میشود. علائم بیمار در این مرحله شدیدتر است.
  • در مرحله چهارم تغییرات سائیدگی مفصلی در استخوان های اطراف لونیت هم ایجاد میشود.

 

درمان بیماری کین باخ

درمان این بیماری بسته به مرحله پیشرفت بیماری و سطح فعالیت بیمار و عوامل دیگر  متغیر است.
در بعضی از موارد درمان جراحی ممکن است بتواند به بیمار کمک کند.
ممکن است بتوان با جراحی خاصی با پیوند استخوان یا کشش مفصلی، خونرسانی مجدد به استخوان  را تحریک کرد.

 

گاهی اوقات با جراحی دیگری، طول استخوان زند اعلی را کم کرده تا  فشار روی استخوان لونیت کم شود و عروق فرصت پیدا کنند تا دوباره خونرسانی به استخوان  را برقرار کنند.
اگر بیماری در مرحله سوم بوده و تغییر شکل داده باشد ممکن است پزشک معالج تصمیم  به خروج استخوان لونیت بگیرد.
عمل جراحی دیگری که در حالات پیشرفته بیماری و برای کاهش درد از آن استفاده میشود جوش  دادن چند تا از استخوان های مچ دست است.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:٤۱ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

گانگلیون یا کیست سینوویال مچ دست شایعترین توده یا تومور  خوش خیم دست است. منشا این توده از کپسول مفصلی مچ دست و گاهی اوقات از غلاف سینوویال  تاندون میباشد. علت بروز این توده به روشنی مشخص نشده است با این حال ممکن است ضربات  مکرر واره به مچ یا حرکات مکرر و یکنواخت مچ دست موجب این بیماری شود. به این توده  غلیظک هم میگویند.

 

 

علائم بالینی گانگلیون

شایعترین علامت این بیماری که موجب مراجعه بیمار به پزشک میشود  وجود یک توده برجسته در پشت مچ دست است. این توده سطحی نرم و گرد و یکنواخت دارد. گاهی  اوقات توده نرم بوده ولی در اکثر موارد سفت است. توده ممکن است دردناک باشد و در مواردی  درد بیمار تظاهر بیشتری از برجسته بودن آن دارد. از دیگر علائم گانگلیون فشار آن به  اعصاب مچ دست است. این فشار میتواند موجب فلج عصب و بروز علائمی مانند بیحسی یا گزگز  کند.

از دیگر علائم گانگلیون احساس ضعف و ناراحتی در دست است.

شایعترین محل گانگلیون پشت مچ دست است. دومین محل شایع قدام (جلو) مچ دست نزدیک شریان رادیال است و سومین محل شایع گانگلیون در قدام و قاعده انگشتان  دست میباشد. گانگلیون های خلف (پشت) دست معمولا ثابت ، نرم و گرد می باشند .

در درون کیست های گانگلیونی، مایعی زرد رنگ، ژلاتیتی و چسبناک وجود  دارد. گانگلیون های کف دست معمولا سفت و دردناک هستند .

سیر بالینی گانگلیون

کیست های گانگلیونی ممکن است به مرور زمان بزرگتر یا کوچکتر  شده و یا حتی محو شود. پس اندازه آن متغیر است. معمولا در هنگامی که بیمار فعالیت های  زیادی را با مچ دست انجام میدهد کیست بزرگتر میشود. کیست ممکن است مدتی محو شده و پس  از مدتی دوباره عود کند. در بسیاری اوقات بیماری حتی بدون درمان پس از چند سال محو  میشود

 

درمان گانگلیون

گانگلیون توده خوش خیم و بی ضرری است و در بسیاری اوقات خودبخود  خوب میشود پس معمولا نیازی به درمان ندارد و پزشک به بیمار اطمینان میدهد که توده مشکلی  برای وی ایجاد نخواهد کرد. در صورتی که گانگلیون دردناک باشد استفاده از بریس های مچ  دست میتواند به رفع درد کمک کند. 

بعضی درمان ها بصورت سنتی انجام میشوند مانند ضربه ناگهانی به توده  و ترکاندن آن و یا گذاشتن یک سکه روی توده و بستن آن. تاثیر این درمان ها مشخص نیست. درمان های دیگری مانند خارج کردن مایع کیست با سوزن و تزربق کورتیکوستروئید در درون  کیست هم وجود دارد.

در همه درمان های ذکر شده احتمال عود توده وجود دارد. مطمئن ترین  درمان با کمترین احتمال عود درمان جراحی است. این جراحی در صورتی که با بیهوشی عمومی  انجام شود احتمال عود کمتری در مقایسه با جراحی با بیحسی موضعی دارد.

روش دیگر برداشتن کیست با روشآرتروسکوپی است  که زخم محل جراحی در این روش کوچکتر از روش های جراحی سنتی است.

در تمام روش های ذکر شده کل کیسه بافتی که توده را درست کرده است  همراه با مایع درون آن یکجا از بدن خارج میشود.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:۳٩ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

نشانگان تونل مچ دست یا سندرم کانال کارپ چگونه ایجاد  میشود

سندروم تونل کارپ یا کانال مچ دستی بیماری است که به علت فشار به  عصب مدیان هنگام عبور از درون تونل مچ دستی ایجاد میشود.

در مچ دست مجرا و تونلی وجود دارد که به آن کانال  کارپ یا تونل مچ دستی میگویند. در یک طرف این تونل استخوانچه های مچ دست قرار گرفته  اند. ترتیب قرار گرفتن این استخوانچه ها بصورتی است که شکل یک قوس یا هلال یا ناو را  بوجود میاورند. به دو طرف این قوس یا هلال یک رباط یا نوار بافتی محکم متصل شده که  به آن رباط عرضی مچ دست Transverse carpal ligament میگویند.

2007 4

از زیر رباط عرضی مچ  دست که به رنگ سفید نشان داده شده است 9 تاندون و یک عصب مدیان (به رنگ زرد) عبور میکند

ترکیب این دو ساختمان یعنی از یک طرف مجموعه استخوانچه  های مچ دست و از طرف دیگر رباط عرضی مچ دست یک کانال یا تونل را میسازد. از درون این  کانال 9 تاندون خم کننده انگشتان دست و عصب مدیان یا میانی عبور میکنند. این تاندون  ها و عصب از ساعد پایین آمده و از داخل تونل عبور کرده و به کف دست میرسند. عصب مدیان  سپس در کف دست به شاخه هایی تقسیم شده و حس کف دستی انگشتان شست وسبابه و میانی و نیمه  خارجی انگشت انگشتری و همچنین حرکات عضلات ناحیه تنار را تامین میکنند.

   

 

عصب مدیان یک عصب حسی و حرکتی است. این عصب مسئول حس دادن به انگشتان  شست و سبابه و میانی و نیمی از انگشت انگشتری و حس کف دست است. این عصب همچنین موجب  تحریک عضلات برجستگی تنار میشود. برجستگی تنار در کف دست و در مجاورت انگشت شست بوده  و حاوی عضلاتی است که شست را حرکت میدهند.

گاهی اوقات بنا به عللی فضای درونی این کانال تنگ میشود. بطور مثال  وجود یک تومور یا کیست در درون کانال میتواند فضای آن را تنگ کند و یا بد جوش خوردن  یک شکستگی مچ دست میتواند موجب تغییر شکل استخوان شده و فضای کانال را تنگ کند. ولی  در غالب اوقات علت کاهش فضا تورم تاندون ها خم کننده انگشتان و غلاف اطراف آنها است  که از درون این فضا عبور میکنند.

2007 1

   

2007 2

 

این تاندون ها میتوانند به علت حرکات مکرر و مداوم مچ دست و انگشتان  متورم شوند. کارهایی مانند تایپ زیاد و یا استفاده زیاد از پیانو میتوانند موجب بروز  علائم سندورم کانال کارپ شوند. گاهی اوقات تورم تاندون ها و غلاف آنها به علت تغییرات  هورمونی است که در دوران بارداری یا  یائسگی برای بیمار ایجاد میشود

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:۳۸ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

سندروم یا بیماری تقاطع Intersection syndrome بیشتر در کسانی که  حرکات مکرر و یکنواخت در مچ دست انجام میدهند مانند وزنه برداران، پاروزنان و یا اسکی  بازان و بیل زدن زیاد، دیده شده و موجب بروز درد در مچ دست و ساعد میشود.

 

 

 

 

 

محل درد در سندروم یا بیماری تقاطع حدود سه انگشت بالاتر از مچ  دست و بر روی استخوان رادیوس  یا زند زبرین است. در این محل دو تاندون که در پایینتر به شست دست متصل میشوند از روی  یکدیگر عبور کرده و با هم تقاطع دارند. این دو تاندون عبارتند از

 

  • تاندون بار کننده کوتاه شست Extensor pollicis brevis
  • تاندون دور کننده بلند شست Abductor pollicis longus

 

عضلات  این تاندون ها در ناحیه ساعد قرار دارند. انتهای پایینی این عضلات تبدیل به تاندون  شده و این دو تاندون به قاعده شست دست متصل شده و موجب باز شدن و دور شدن آن از دیگر  انگشتان میگردند. بجز این دو تاندون، تاندون های زیاد دیگری از اطراف مچ دست عبور میکنند. دور تا دور تاندون ها در غلاف نازکی از بافت خاصی به نام سینوویال وجود دارد که موجب  میشود آنها به راحتی بر روی یکدیگر و بر رویاستخوان زیرین حرکت و لغزش  داشته باشند و با کمترین اصطکاک حرکت کنند.

 

 

 

 

 

علت سندروم تقاطع چیست

وقتی مچ دست زیاد حرکت میکند و حرکات مکرر و مداوم و یکنواختی داشته  باشد دو تاندون ذکر شده مداوما بر روی یکدیگر ساییده میشوند. این سایش موجب تورم غلاف  سینوویال اطراف آنها شده و در دراز مدت این غلاف کلفت میشود. این تورم و کلفتی و التهاب  موجب بروز درد بر روی تاندون ها میشود.

در اسکی بازان که با چوب اسکی محکم بر روز زمین برفی ضربه میزنند  تا به جلو بروند، در پارو زنان که مکررا در هنگام حرکت دادن پارو مچ را حرکت میدهند،  در کسانی که وزنه های سنگین را مرتبا بلند کرده یا بر روی زمین میکشند، در کسانی که  زیاد با بیل کار میکنند و در بسیاری کارها و فعالیت های ورزشی دیگر حرکات مکرر مچ دست  موجب ساییده شدن این دو تاندون بر روی هم و التهاب غلاف سینوویال آن میشوند.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:۳٥ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

بیماری دکرون یا تاندنیت دکرون De Quervain’s Tendinitis (دِکُروَن) بیماری تاندون ها و غلاف تاندون های اطراف مچ دست است. در این بیماری به علت التهاب ایجاد شده، حرکت تاندون در درون غلاف آن دردناک میشود.

 

آناتومی مچ دست

 

 

حرکت مفصل شست دست به توسط تاندون هایی انجام میشود. تاندون ها بافت هایی به شکل طناب هستند که بین عضله و استخوان قرار میگیرند. با انقباض عضله، تاندون کشیده میشود و استخوان و مفصل هم حرکت میکنند. طول تاندون ها متفاوت بوده و از چند میلیمتر تا حتی 25 سانتیمتر هم میرسند. تاندون ها در طول مسیرشان گاهی از روی استخوان ها و مفاصلی عبور میکنند. برای محافظت از تاندون در بعضی از محل ها و در روی استخوان تونل هایی از بافتی شبیه پرده درست شده است که تاندون از داخل این تونل ها عبور میکند. به این تونل ها غلاف تاندون یا پولی Pulley میگویند.

سطح داخلی این غلاف ها از لایه بسیار ظریف دیگری بنام لایه سینوویال Synovial layer پوشیده شده که مایع لزجی به نام مایع سینوویال Synovial fluid را ترشح میکند. این مایع سطح بین تونل و تاندون را لغزنده کرده و موجب میشود تا تاندون به راحتی و با کمترین مقاومت در داخل تونل به جلو و عقب حرکت کند.

گاهی بعضی تاندون ها و غلاف آنها به عللی متورم میشوند. در این حالات حرکت تاندون در داخل غلاف به سختی و با درد انجام میشود. در بیماری دکرون تاندون هایی که از مچ دست عبور کرده و به شست میرسند و کارشان حرکت دادن شست است دچار این مشکل میشوند. در این بیماری تاندون عضله اکستانسور کوتاه شست Extensor pollicis brevis و دور کننده بلند شست Abductor pollicis longus دچار التهاب و کلفتی شده و حرکت آنها در داخل غلاف تاندون مشکل و دردناک میشود.

معمولاً علت بیماری دکرون حرکت زیاد مچ دست است که موجب التهاب تاندون های شست و غلاف آنها میشود. گاهی این عارضه در آرتریت روماتوئید یا در حین بارداری دیده میشود. بیماری معمولاً در خانم های میانسال بروز میکند.

 

 

علائم بیماری دکورون

مهمترین علائم بیماری دکرون عبارتند از

 

 

 

  • درد مچ دست : درد شایعترین علامت این بیماری است. درد در سطح خارجی مچ دست یعنی در طرفی که شست قرار دارد احساس میشود. این درد ممکن است به ساعد هم انتشار پیدا کند. درد با حرکت مچ دست و یا حرکت شست تشدید میشود. این شدید شدن درد در حرکاتی مثل چرخاندن دست یا مشت کردن یا گرفتن اجسام بوجود میاید.
  • تورم : ورم در مچ دست و در طرفی که شست قرار دارد دیده میشود. این تورم در محل غلاف تاندون تحریک شده است.
  • صدا دادن : یک احساس تقه یا خرخر در موقع حرکت دادن مچ دست یا شست به توسط فرد احساس میشود.

 

 

  • محدودیت حرکت : حرکت شست و مچ دست به علت درد محدود میشود

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:۳۳ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

مشکلات عروقی دست و انگشتان دست میتوانند باعث مشکلات عدیده ای برای فرد شوند و تشخیص این بیماری ها در بسیاری مواقع با تاخیر صورت میگیرد

 

 

 

      2064 1
                            شریان های دست و انگشتان

شریان ها یا سرخرگ ها خون تازه را از قلب به اندام ها رسانده و ورید ها یا سیاهرگ ها خون کم اکسیژت را مجددا به قلب و ریه بازمیگردانند. از ساعد دو شریان رادیال و اولنار به کف دست رفته و سپس از کف دست شریان ها به تک تک انگشتان رفته و وریدها از آنها برمیگردند. هر انگشت در دو طرف خود دو سرخرگ دارد. نبض شریان های رادیال و اولنار را میتواند در دو طرف مچ دست لمس کرد.

 

 

 

بیماری های عروقی دست چه عللی دارند

 

رگ های دست به پنج علت عمده بیمار میشوند که شامل ضربه، فشار، بسته شدن، تومور و اسپاسم عروقی است. مشکلات عروقی در بیماران مبتلا به دیابت، افزایش فشار خون و نارسایی کلیه و در کسانی که از ابزارهای ویبراتور و لرزاننده استفاده میکنند و در مصرف کنندگان سیگار بیشتر دیده میشود.

 

مشکلات زیر بطور شایعی موجب بیماری عروقی در دست میشوند
  • ضربه : گاهی اوقات ضربات نافد دست مثل ورود اجسام تیز موجب آسیب عروق دست میشوند و یا حتی ممکن است ضربات غیر نافذ موجب آسیب به لایه داخلی رگ شده و بدنبال آن با ایجاد لخته در مسیر رگ، جریان خون درون آن دچار مشکل شود
  • آنوریسم : آنوریسم Aneurysm نوعی ضعیف شدن جدار رگ است که موجب میشود رگ در یک ناحیه مثل بادکنک گشاد و متورم شود. با ایجاد جریان های گردابی در درون این حوضچه های خونی ممکن اس لخته هایی درون آنها تشکیل شده و این لخته ها با رفتن به مویرگ های کوچکتر انگشت موجب اختلال در جریان خون آنها شوند

2064 3

                      آنورسم شریان های کف دست

 

 

  • تغییر شکل های عروقی : گاهی اوقات شریان ها و وریدهای کنار هم دچار اتصال کوتاه میشوند یعنی مسیری فرعی این دو را به هم متصل میکند. به این ترتیب خون شریانی بدون عبور از بافت ها مستقیما به ورید میرود. به این وضعیت شانت میگویند. وقتی جریان خون زیادی بین شریان و ورید شانت Shunt میشود موجب بروز علائمی مانند درد، تعریق زیاد در ناحیه، احساس سنگینی، گرم شدن ناحیه، پرمویی محل و حتی خونریزی خودبخودی در ناحیه میشود.
  • بیماری یا فنومن رینود : در این وضعیت به علت اسپاسم و تنگ شدن عروق خونی دست و انگشتان، انگشتان احساس سرما کرده و درد کرده و رنگ پریده و سپس کبود و سپس قرمز میشوند. اسپاسم رگ در این بیماری معمولا به علت در معرض قرار گرفتن بیمار در مقابل سرما یا دود سیگار ایجاد میشود.

 

 

علائم بیماری های عروقی دست چیست

 

       2064 2
            مسیر شریان های دست در یک تصویر آنژیوگرافی

گرچه بیماری عروقی به هر علتی باشد ممکن است علائم خاصی داشته باشد، علائم مشترکی کمابیش در همه این بیماری ها دیده میشوند که عبارتند از

 

  • درد
  • تغییر رنگ نوک انگشت
  • ایجاد زخم در نوک انگشت که خوب نمیشود
  • عدم تحمل به سرما
  • بیحسی یا احساس گزگز در انگشت
  • تورم موضعی در اطراف رگ

برای تشخیص علت بوجود آوردنده اختلال عروقی دست از روش هایی مانند سونوگرافی داپلر، ام آر آی و آنژیوگرافی استفاده میشود

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:۳۱ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

استئوکندریت دیسکان (به انگلیسی: Osteochondritis Dissecan)‏ یک نوع بیماری در مفصل است که در آن بخشی از غضروف ناحیه مفصل با استخوان ناحیه مربوطه جدا شده و ممکن است داخل فضای مفصل گردد.بیماری بیشتر در افراد جوان دیده می‌شود و پسران بیشتر از دختران دچار می‌گردند.گاهی قطعه مورد نظر در محل خود ثابت بوده و گاهی به درون مفصل منتقل می‌شود و باعث اختلال در حرکات مفصل مورد نظر می‌گردد.مفصل زانو بیشتر از مفاصل دیگر دچار بیماری استئوکندریت دیسکان می‌شودمفصل آرنج دومین ناحیه شایع استئوکندریت دیسکان پس از مفصل زانو است

علل

مهمترین عوامل ایجاد بیماری استئوکندریت دیسکان عبارتنداز:

-ضربه

-زمینه ارثی

-اختلال خونرسانی

-مشکل متابولیکی

علایم و نشانه‌ها

علایم و نشانه‌های مربوط به این بیماری شامل موارد ذیل است:

-درد و التهاب

-محدودیت حرکات مفصل

-ایجاد لنگش(مثلا در درگیری مفصل زانو)

-ضخیم شدن غشاء سینوویال در موارد پیشرفته

-تجمع مایع مفصلی

-احتمال قفل شدگی در حرکت مفصل

-ضعف و آتروفی عضلانی

تصویر برداری تشخیصی

تشخیص بیماری ازطریق تصویر که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

-رادیوگرافی(X-Ray)

-ام آر آی

-سی تی اسکن

درمان

درمان شامل موارد زیر است:

-بی حرکتی

-جراحی

جراحی با توجه به شرایط بیمار به دوصورت انجام می‌شود که شامل موارد ذیل است:

۱-بیرون آوردن قطعه مورد نظر

۲-ثابت کردن قطعه شکسته.در درگیری مفصل زانو درمورد یک قطعه بزرگ عمل ثابت کردن قطعه انجام می‌شود.چنین عملی از ایجاد آرتروز زودهنگام مفصل زانو جلوگیری می‌کند.

استئوکندریت دیسکان تالوس ( مچ پا ) -از وب سایت دکتر موحدی www.drmovahedi.com

استخوان تالوس پوشیده از غضروف در مفصل مچ پا با دو استخوان نازک نی (فیبولا) و درشت نی (تی بیا) مفصل می گردد.

در مواردی که پیچ خوردگی شدید مچ پا اتفاق می افتد در اثر برخورد استخوان تالوس با هر یک از دو استخوان ساق، احتمال کندگی یا آسیب دیدگی غضروف تالوس وجود دارد.

این ضایعه چهار مرحله دارد،

در مرحله اول فقط غضروف فشرده شده است.

در مرحله دوم غضروف بصورت نسبی دچار کندگی گردیده است.

در مرحله سوم غضروف و بخشی از استخوان زیر آن بطور کامل کنده شده است ولی در جای خود باقی مانده است.

در مرحله چهارم قطعه کنده شده جابجا می گردد و در بستر خودش قرار ندارد.

بیمار از درد و تورم مچ پا شکایت دارد، اگر قطعه دچار کندگی شده باشد، بیمار از علایمی مثل گیر کردن مچ پا و قفل کردن یا خالی کردن مچ پا، تق تق کردن مچ پا و علایم مکانیکی دیگری شکایت می کند.

در مراحل اول و دوم، اگر علایم مکانیکی وجود نداشته باشد، درمان با استراحت و گچ گیری انجام می گردد.

در مراحل پیشرفته تر یا وجود علایم مکانیکی یا وجود ضایعات داخل یا خارج مفصلی همراه با این ضایعه، درمان جراحی با آرتروسکوپی لازم می گردد.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:٢۳ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

آرتریت روماتوئید (به انگلیسی: Rheumatoid arthritis)‏ یا روماتیسم مفصلی یک بیماری سیستمیک و مزمن است

شیوع این بیماری در جهان حدود یک درصد است و معمولاً نوجوانان سنین میانسالی و در دهه‌های اول-سوم تا پنجم بروز می‌نماید و در زنان شایع‌تر است.(نسبت زن به مرد در حدود ۳ به یک است.)

آرتریت روماتوئید مشخصاتی دارد که باعث تمایزان با سایر انواع آرتریت‌ها (التهاب ودردمفاصل) می‌شود. بعنوان مثال آرتریت بصورت قرینه‌است یعنی اگر یک زانو یا دست درگیر باشد به احتمال زیاد طرف مقابل نیز درگیر است.

شیوع و ژنتیک

میزان شیوع آرتریت روماتوئید، در حدود ۸/۰ درصد در جمعیت است (بین ۳/۰ تا ۲/۱ درصد) و زنان تقریبا سه برابر مردان مبتلا می‌شوند. میزان شیوع با بالا رفتن سن افزایش می‌یابد و تفاوت ابتلای زنان و مردان در گروه‌های سنی بالاتر، کم می‌شود.

شروع بیماری در دهه‌های چهارم و پنجم زندگی شایع تر بوده، در ۸۰ درصد از کل بیماران، بین سنین ۳۵ و ۵۰ سالگی پدیدار می‌شود. میزان بروز آرتریت روماتوئید در زنان ۶۰ تا ۶۴ ساله، بیش از ۶ برابر زنان ۱۸ تا ۲۹ ساله‌است. اطلاعات جدید حاکی از روند کاهش یابنده بروز آرتریت روماتوئید می‌باشد.

بررسی‌های خانوادگی، نشانگر نوعی استعداد ژنتیکی هستند. به عنوان مثال، بستگان درجه یک افراد مبتلا (که بیماری آنها همراه با وجود آنتی بادی فاکتور روماتویید یا لاتکس است) ۴ برابر میزان مورد انتظار، دچار آرتریت روماتوئید شدید می‌شوند. در حدود ۱۰٪ بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید دارای یک خویشاوند درجه اول مبتلا هستند.

نشانه‌ها

 

در آغاز، ممکن است لوکالیزه کردن درد، تورم و حساسیت در لمس، به سختی امکان پذیر باشد. درد در مفاصل درگیر و تشدید در اثر حرکت، شایع ترین تظاهرات آرتریت روماتوئید تثبیت شده می‌باشد. الگوی درگیری مفصلی هماهنگ است، اما همیشه با درجه التهاب ظاهر شده، مطابقت نمی‌کند. خشکی عمومی شایع است و معمولا پس از دوره‌های بی حرکتی، به بیشترین حد خود می‌رسد، خشکی صبحگاهی با مدتی بیش از یک ساعت تظاهری تقریبا تغییرناپذیر از آرتریت التهابی است و ممکن است در افتراق آن از انواع متعدد بیماری‌های مفصلی غیر التهابی، کمک کننده باشد.

در مجموع نشانه‌های آرتریت روماتوئید از این قرار اند:

  • سفتی صبحگاهی مفاصل
  • تورم مفاصل
  • درد مفصلی
  • ضعف و خستگی
  • ندول‌های روماتوئید

عملکرد

 

سینوویت مزمن التهابی است که اکثرا مفاصل را درگیر می‌کند و باعث تخریب غضروف و ایجاد ضایعات استخوانی می‌شود. آرتریت روماتیسم مفصلی مشخصاتی دارد که باعث تمایز آن با سایر انواع آرتریت‌ها (التهاب مفاصل) می‌شود. بعنوان مثال آرتریت بصورت قرینه‌است یعنی اگر یک زانو یا دست درگیر باشد به احتمال زیاد طرف مقابل نیز درگیر است. مفاصل درگیر مفاصل متاکارپوفالنژیال، متاتارسوفالنژیال، مچ دست و مفاصل بین بندانگشتی اول هستند. در برخی بیماران بیماری از شدت کمی برخوردار بوده و با حداقل ضایعات مفصلی، در مدتی کوتاه همراه می‌باشد، در برخی دیگر ضایعات پیشرونده و مزمن، به صورت پلی آرتریت می‌باشند و باعث اختلال عملکرد مفاصل می‌شود

پلی آرتریت قرینه التهابی، تظاهرات خارج مفصلی (ندولهای روماتوئید، فیبروز ریوی، واسکولیت و سروزیت) و فاکتور روماتوئید مثبت در خون ۸۰٪ بیماران مشخصه این بیماری است.

تظاهرات خارج مفصلی

 

بیماری آرتریت روماتوئید با توجه به اینکه بیماری سیستمیک است جدا از ابتلای مفصلی، تظاهرات خارج مفصلی دارد که شیوع کمتری دارند. این تظاهرات عبارتند از:

۱. گره‌های روماتوئیدی (۳۰-۲۰ درصد) در سطح خلفی ساعدها و در نواحی در معرض فشار مکانیکی ایجاد می‌شود.

۲. تظاهرات ریوی: که در آن لایه‌های جداری و نیز نسج ریه مبتلا می‌شوند.

۳. تظاهرات فلبی: در بررسی پس از مرگ صورت گرفت حدود ۵۰٪ موارد مبتلا هستند.

۴. درگیری چشمی، عصبی و مغز استخوان با شیوع کمتری دیده می‌شود.

سیر بالینی و پیش آگهی

سیر آرتریت روماتوئید کاملا متغیر و پیش بینی آن در هر بیمار، دشوار است. در بیشتر بیماران، فعالیت بیماری به صورت مداوم و در عین حال مواج بوده، همراه با درجات متغیری از ناهنجاری‌های مفصلی و اختلالات عملکردی می‌باشد. پس از ۱۰ تا ۱۲ سال، درکمتر از ۲۰ درصد بیماران، هیچ شواهدی از ناتوانی یا ناهنجاری مفصلی نخواهند داشت. میزان امید به زندگی در افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید با میانه‌ای معادل ۳ تا ۷ سال کاهش می‌یابد. میزان مرگ و میر، افزایشی ۵/۲ برابری دارد و آرتریت روماتوئید به خودی خود در ۱۵ تا ۳۰ درصد موارد آن سهیم است.

علت

علت دقیق روماتیسم مفصلی ناشناخته‌است ولی در ایجاد این بیماری ایمنی سلولی و ایمنی هومورال هر دو نقش دارند. البته به نظر می‌رسد که گلودرد چرکی در ایجاد آن نقش بسزایی داردافراد مبتلا به روماتیسم مفصلی، نسبت به دیگران شانس ابتلای بیشتری به بیماریهای مزمن مانند پوکی استخوان، آلرژی، بدخیمی‌ها، عفونت‌ها، بیماری‌های گوارشی، بیماریهای قلبی–عروقی و فشارخون دارند

تشخیص

میانگین تاخیری که از شروع بیماری تا تشخیص آن وجود دارد ۹ ماه‌است. این امر، غالبا مربوط به ماهیت غیر اختصاصی علایم آغازین می‌باشد. آرتریت روماتوئید، به راحتی در افرادی که دارای بیماری تثبیت شده تیپیک هستند، تشخیص داده می‌شود. در اکثر مبتلایان، تظاهرات بالینی مشخصه بیماری، ظرف ۱ تا ۲ سال پس از شروع آن دیده می‌شوند.

درمان

از آنجا که علت آرتریت روماتوئید ناشناخته‌است، پاتوژنز آن کاملا مشخص نشده‌است و مکانیسم عمل بسیاری از عوامل درمانی مورد استفاده نیز قطعی نیست، درمان آن عمدتا به صورت تجربی انجام می‌شود. هیچ یک از ملاحظات درمانی علاج بخش قطعی نیستند. بنابراین همه آنها را باید تسکین دهنده در جهت تخفیف علایم و نشانه‌های بیماری ومتوقف کننده بیماری قلمداد نمود.

اهداف درمان عبارتند از: ۱- تسکین درد ۲- کاهش التهاب ۳- محافظت ساختارهای مفصلی ۴- حفظ عملکرد و ۵- کنترل درگیری سیستمیک.

درمان شامل مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی(آسپرین، پیروکسیکام، . سولفاسالازین, دیکلوفناک، ایندومتاسین، ناپروکین و بروفن و...)است.

در موارد شدید از استروئیدها مانند پردنیزولون استفاده می‌شود که عوارض جانبی زیادی دارد. داروهای ضد التهاب غیر استروییدی که برای کنترل علائم مصرف می‌شود ممکن است عوارضی مانند مشکلات گوارشی ایجاد نمایندداروهای تعدیل کننده سیستم ایمنی مانند داروهای ضد مالاریا (هیدروکسی کلروکین)، سولفاسالازین و مینوکسی سیلین نیز به کار می‌روند

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:٢٠ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

کیست بیکر (به انگلیسی: Baker's cyst)‏ بیرون زدگی غشاء سینوویال در زانو است.بدین معنا که غشای سینوویال به سمت عقب و همچنین پایین زانو امتداد می یابد.چنین وضعیتی در عقب مفصل زانو منجربه افزایش مایع در غشای فتق یافته می گردد.گاهی این حالت به علت افزایش مایع در بورس عقب زانو ایجاد می‌شود.کیست با اندازه‌های مختلف در قسمت پشتی داخلی(خلفی داخلی)زانو دیده می‌شود که به خصوص در حالت ایستاده آشکارتر است

بیرون زدگی(فتق)اولیه نیست و معمولاً در ارتباط با بیماری هایی چون آرتروز و آرتریت روماتویید است.بیماران درد چندانی ندارند و گاهی اوقات گزارشی از درد خود را مطرح می‌کنند.

علایم و نشانه‌ها

علایم و نشانه‌های کیست بیکر شامل:

  • برجستگی غیرطبیعی در پشت زانو
  • معمولاً کیست‌ها دردناک نیستند ولی گروهی از بیماران از درد پشت زانو شکایت دارند.
  • واضح تر بودن برجستگی پشت زانو در حالت ایستاده با زانوهای صاف

درمان

در بیشتر موارد به درمان بیماری اولیه توجه می‌شود و کاری به خود کیست ندارند.در کودکان نیز به صورت خودبه خودی درمان می‌گردد.

به طور کلی درمان کیست بیکر شامل موارد ذیل است:

  • استراحت
  • بالا نگه داشتن اندام تحتانی
  • کنترل فعالیت‌های روزمره.پرهیز از فعالیت‌هایی چون چهار زانو و دو زانو نشستن و پرهیز از اعمال جهشی، دویدن و بلند کردن اجسام سنگین.
  • برخی از متخصصین تخلیه مایع داخل کیست را به همراه تزریق استات هیدروکورتیزون پیشنهاد می‌کنند.
  • ممکن است جراحی انجام شود که بیشتر در موارد زیر مطرح است:

۱-کیست خیلی دردناک باشد

۲-کیست خیلی بزرگ باشد

۳-در مواردی که کیست بیکر به هیچ کدام از درمان‌های فوق پاسخ نداده باشد

  • در صورت پارگی کیست درمان شامل موارد ذیل است

۱-استراحت

۲-بالا نگه داشتن اندام

۳-تزریق کورتیکواسترویید در مفصل زانو

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:۱۸ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (به انگلیسی: Amyotrophic lateral sclerosis)‏ (به صورت مخفف: ALS) یا بیماری لو گهریگ (به انگلیسی: Lou Gehrig's Disease)‏ یک بیماری موتور نورون‌های حرکتی یا (MND یا Motor Neuron Disease)است که موجب تباهی و تخریب پیشرونده و غیرقابل ترمیم در دستگاه عصبی مرکزی (مغز و نخاع) و دستگاه عصبی محیطی می‌شود. اسکلروز جانبی آمیوتروفیک شایعترین بیماری نورون‌های حرکتی (MND) می‌باشد.بنابراین این بیماری هم علایم نورون محرکه فوقانی و هم نشانه‌های نورون محرکه تحتانی را ایجاد می‌کند. در حقیقت در ALS نشانه‌های فلج مرکزی و محیطی تواما ایجاد می‌شود.

این بیماری منجر به از دست رفتن تدریجی عملکرد عضلات (به ویژه عضلات مخطط) می‌گردد و با تضعیف ماهیچه‌ها بتدریج فرد به فلج عمومی مبتلا می‌شود. به طوری که توانایی هرگونه حرکتی از شخص سلب خواهد شد. معمولاً مبتلایان به این بیماری مدت زمان زیادی زنده نمی‌مانند. اگر چه این مدت برای استیون هاوکینگ بین ۲ تا ۳ سال پیش‌بینی شده بود، اما او علی‌رغم همه مشکلات و ناراحتی‌ها همچنان به زندگی خود ادامه می‌دهد و برای فرا رسیدن مرگ لحظه‌شماری نمی‌کند. بیماران مبتلا به این بیماری معمولاً دچار ناتوانی‌های حرکتی شده و ۳ تا ۵ سال پس از ابتلا به این بیماری جان خود را از دست می‌دهند. اگر چه ۲۰ درصد این بیماران تا ۵ سال و ۱۰ درصد آن‌ها تا ۱۰ سال زنده خواهند ماند. در این بیماری دستگاه عصبی مرکزی و ماهیچه‌ها بویژه ماهیچه‌های دست، پا، ساعد، سر و گردن به شدت صدمه می‌بینند.

بیماریزایی

علت این بیماری نامشخص است (برخی بیماران زمینه ارثی دارند)اما به نظر می‌رسد فرایندهای التهابی که در این موتور نورون‌ها اتفاق می‌افتد، دلیل بروز آن باشد.

این بیماری در اثر معیوب بودن ژن SOD۱ ممکن است بوجود آمده باشد. اما تاکنون علت دقیق ابتلا به ALS شناخته نشده‌است. ناتوانی حرکتی در این افراد سبب ایجاد زخم‌هایی ناشی از فشارهای طولانی مدت روی نقاط خاصی از بدن می‌شود. ابتلا به ذات‌الریه در اثر مشکلات موجود در بلع این افراد و همچنین تجمع ترشحات در مسیرهای هوایی از دیگر عوارض جانبی احتمالی در افراد مبتلا به ALS است. این در حالی است که تحلیل نیروی جسمانی فرد می‌تواند جنبه‌های مختلف زندگی او مانند کار، روابط اجتماعی و… را تحت تاثیر پیامدهای نامطلوب خود قرار دهد. پژوهشگران برای بررسی منشاء ایجاد این بیماری نظریه‌های گوناگونی مانند عوامل عفونی، اختلال در دستگاه ایمنی بدن، علل وراثتی، مواد سمی، عدم تعادل مواد شیمیایی در بدن و همچنین سوءتغذیه را بررسی کرده‌اند. اگرچه پژوهشگران تاکنون به عامل ایجادکننده این بیماری در بیماران مختلف پی نبرده‌اند، اما در سال ۱۹۹۳ با شناسایی عامل ژنتیکی موثر در انتقال بیماری ALS براساس عوامل وراثتی توسط گروهی از کارشناسان علوم ژنتیک و روان‌پزشکان بالینی یک قدم به شناسایی عامل ایجاد بیماری نزدیک‌تر شدند. این عامل ژنتیکی در به رمز درآوردن آنزیمی که از سلول‌ها در برابر آسیب‌های ایجاد شده توسط رادیکال‌های آزادمحافظت می‌کند، نقش دارد.

علایم بالینی، سیر و بروز

از جمله نشانه‌های شایع این بیماری دشواری در گفتار و گرفتگی ماهیچه، پرش و ضعف ماهیچه‌ها که اغلب از اندام‌ها (دست، بازوها و پاها) آغاز شده و گسترش می‌یابد و سرانجام ماهیچه‌های تنفسی و بلع را نیز درگیر می‌کند. ضعف و ناتوانی ناشی از این بیماری، راه رفتن و استفاده از دست‌ها برای انجام فعالیت‌های روزانه مانند شستن دست و صورت و لباس پوشیدن را غیرممکن می‌سازد. با گسترش ناتوانی حرکتی و ضعف ماهیچه‌ها در بدن فرد، بیمار در بلع، جویدن و تنفس نیز با مشکل روبه‌رو می‌شود. هنگامی که ماهیچه‌های تنفسی مورد حمله قرار می‌گیرند فرد برای ادامه زندگی خود به ناچار باید از دستگاه‌های تنفس مصنوعی استفاده کند.

بروز بیماری دونفر در هر صد هزار نفر می‌باشد و اغلب افراد بین چهل تا شصت سال را درگیر می‌سازد. بیماری ماهیت پیشرونده داردو اغلب بیماران بعد از دو تا پنج سال فوت می‌کنند ولی گاه دوره‌های توقف بیماری وجود دارد. که باعث می‌شود ۱۰ درصد از بیماران تا ۱۰ سال زنده بمانند. از آنجایی که این بیماری تنها به اعصاب حرکتی آسیب می‌رساند، بنابراین هیچ اختلالی در بینایی، بساوایی، شنوایی، چشایی و بویایی فرد به وجود نخواهد آمد و جالب این که اعصاب حرکتی موثر در حرکت چشم‌ها و مثانه برای مدت‌های طولانی از حمله عامل بیماری مصون خواهند ماند.

بررسی یک نوع امضا یا اثر انگشت مولکولی مشترک با استفاده از فناوری نانو، تشخیص بیماری ALS را در دو حالت ارثی و غیرارثی امکان‌پذیر می‌سازد. بررسی‌های انجام شده توسط پژوهشگران نشان می‌دهد که نوعی پپتید در مایع نخاعی همه بیماران مبتلا وجود دارد.

راه‌های درمان این بیماری

بیماری ALS درمان خاصی به جز درمان علائم ندارد ولی به تازگی نیز استفاده از سلولهای بنیادی پیشنهاد شده‌است.

دانشمندان هم اکنون در تلاش هستند با انجام آزمایش‌های بالینی تاثیر این روش‌های درمانی در بیماران مبتلا به ALS را مورد بررسی قرار دهند. آنها امیدوارند با استفاده از نتایج این تحقیقات بتوانند به روشی برای درمان دیگر بیماری‌های دستگاه عصبی مانند پارکینسون، آلزایمر و زوال عقل دست یابند. برخی از پروتئین‌ها مانند عوامل رشد به آسانی جذب بافت عصبی می‌شوند و به‌نظر می‌رسد می‌توانند از اعصاب حرکتی بدن نیز محافظت کنند. از آنجا که نمی‌توان مولکول‌های بزرگ را به‌آسانی از طریق جریان خونی به دستگاه عصبی بدن منتقل کرد، برای استفاده از این مولکول‌ها در فرآیندهای درمانی باید آنها را به‌طور مستقیم به عضلات تزریق کرد. علاوه بر این برخی از مولکول‌های کوچک نیز نقش مهمی در تحریک دستگاه عصبی بدن دارند که می‌توان آنها را براحتی به رگ‌های خونی منتهی به مغز منتقل کرد. استفاده از سلول‌های بنیادی نیز روش دیگری است که مانع از پیشرفت بیماری خواهد شد. سلول‌های بنیادی همانند پمپ‌های زیستی عمل کرده و عوامل حیاتی موثر در رشد را به سلول‌های عصبی آسیب دیده انتقال می‌دهند.

آزمایش‌های انجام شده در افراد مبتلا به این بیماری نشان می‌دهد که سلول‌های بنیادی می‌توانند به‌طور دقیق خود را به محل سلول‌های عصبی آسیب دیده انتقال دهند. همچنین ایجاد رشته‌های RNA مصنوعی نیز می‌تواند نقش موثری در توقف تولید پروتئین‌های سمی داشته باشد. این نوع RNA خود را به RNA پیک که انتقال اطلاعات ژنتیکی را به‌عهده دارد متصل کرده و از ساخت پروتئین‌هایی که به سلول‌های عصبی آسیب می‌رساند جلوگیری می‌کند. گروهی دیگر از پژوهندگان نیز در تلاش برای دستیابی به روش درمانی موثر برای این بیماری دریافته‌اند که انجام فعالیت‌های ورزشی مانع از گسترش بیماری‌های اعصاب حرکتی بدن خواهد شد. در موش‌های تحت بررسی آزمایش‌های انجام شده، حرکت روی چرخ‌های گردان مانع از روند پیشرفت سریع بیماری شده‌است.

براین اساس درمان‌های ترکیبی می‌تواند تاثیر درمان انتخاب شده در بهبود وضعیت بیمار را به نحو چشمگیری تحت تاثیر خود قرار دهد. اگر چه بهترین روش این است که در مراحل اولیه بیماری از توسعه بیماری جلوگیری کنیم. دستیابی به این هدف نیز بیش از این‌که تحت تاثیر عوامل ژنتیکی باشد مستلزم دستیابی به راهکارهایی برای ایجاد تغییرات مناسب در زندگی افراد است که با انجام تمرینات ورزشی و انتخاب برنامه غذایی مناسب می‌توان به اصلاح شیوه زندگی بیماران و ایجاد شرایط مناسب برای زندگی آنها امیدوار بود.

اخیرا استفاده از دارویی به نام ریلوتک که آن را ریلوزول نیز می‌نامند می‌تواند روند بیماری را (کند) کند

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:۱۳ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (به انگلیسی: Amyotrophic lateral sclerosis)‏ (به صورت مخفف: ALS) یا بیماری لو گهریگ (به انگلیسی: Lou Gehrig's Disease)‏ یک بیماری موتور نورون‌های حرکتی یا (MND یا Motor Neuron Disease)است که موجب تباهی و تخریب پیشرونده و غیرقابل ترمیم در دستگاه عصبی مرکزی (مغز و نخاع) و دستگاه عصبی محیطی می‌شود. اسکلروز جانبی آمیوتروفیک شایعترین بیماری نورون‌های حرکتی (MND) می‌باشد.بنابراین این بیماری هم علایم نورون محرکه فوقانی و هم نشانه‌های نورون محرکه تحتانی را ایجاد می‌کند. در حقیقت در ALS نشانه‌های فلج مرکزی و محیطی تواما ایجاد می‌شود.

این بیماری منجر به از دست رفتن تدریجی عملکرد عضلات (به ویژه عضلات مخطط) می‌گردد و با تضعیف ماهیچه‌ها بتدریج فرد به فلج عمومی مبتلا می‌شود. به طوری که توانایی هرگونه حرکتی از شخص سلب خواهد شد. معمولاً مبتلایان به این بیماری مدت زمان زیادی زنده نمی‌مانند. اگر چه این مدت برای استیون هاوکینگ بین ۲ تا ۳ سال پیش‌بینی شده بود، اما او علی‌رغم همه مشکلات و ناراحتی‌ها همچنان به زندگی خود ادامه می‌دهد و برای فرا رسیدن مرگ لحظه‌شماری نمی‌کند. بیماران مبتلا به این بیماری معمولاً دچار ناتوانی‌های حرکتی شده و ۳ تا ۵ سال پس از ابتلا به این بیماری جان خود را از دست می‌دهند. اگر چه ۲۰ درصد این بیماران تا ۵ سال و ۱۰ درصد آن‌ها تا ۱۰ سال زنده خواهند ماند. در این بیماری دستگاه عصبی مرکزی و ماهیچه‌ها بویژه ماهیچه‌های دست، پا، ساعد، سر و گردن به شدت صدمه می‌بینند.

بیماریزایی

علت این بیماری نامشخص است (برخی بیماران زمینه ارثی دارند)اما به نظر می‌رسد فرایندهای التهابی که در این موتور نورون‌ها اتفاق می‌افتد، دلیل بروز آن باشد.

این بیماری در اثر معیوب بودن ژن SOD۱ ممکن است بوجود آمده باشد. اما تاکنون علت دقیق ابتلا به ALS شناخته نشده‌است. ناتوانی حرکتی در این افراد سبب ایجاد زخم‌هایی ناشی از فشارهای طولانی مدت روی نقاط خاصی از بدن می‌شود. ابتلا به ذات‌الریه در اثر مشکلات موجود در بلع این افراد و همچنین تجمع ترشحات در مسیرهای هوایی از دیگر عوارض جانبی احتمالی در افراد مبتلا به ALS است. این در حالی است که تحلیل نیروی جسمانی فرد می‌تواند جنبه‌های مختلف زندگی او مانند کار، روابط اجتماعی و… را تحت تاثیر پیامدهای نامطلوب خود قرار دهد. پژوهشگران برای بررسی منشاء ایجاد این بیماری نظریه‌های گوناگونی مانند عوامل عفونی، اختلال در دستگاه ایمنی بدن، علل وراثتی، مواد سمی، عدم تعادل مواد شیمیایی در بدن و همچنین سوءتغذیه را بررسی کرده‌اند. اگرچه پژوهشگران تاکنون به عامل ایجادکننده این بیماری در بیماران مختلف پی نبرده‌اند، اما در سال ۱۹۹۳ با شناسایی عامل ژنتیکی موثر در انتقال بیماری ALS براساس عوامل وراثتی توسط گروهی از کارشناسان علوم ژنتیک و روان‌پزشکان بالینی یک قدم به شناسایی عامل ایجاد بیماری نزدیک‌تر شدند. این عامل ژنتیکی در به رمز درآوردن آنزیمی که از سلول‌ها در برابر آسیب‌های ایجاد شده توسط رادیکال‌های آزادمحافظت می‌کند، نقش دارد.

علایم بالینی، سیر و بروز

از جمله نشانه‌های شایع این بیماری دشواری در گفتار و گرفتگی ماهیچه، پرش و ضعف ماهیچه‌ها که اغلب از اندام‌ها (دست، بازوها و پاها) آغاز شده و گسترش می‌یابد و سرانجام ماهیچه‌های تنفسی و بلع را نیز درگیر می‌کند. ضعف و ناتوانی ناشی از این بیماری، راه رفتن و استفاده از دست‌ها برای انجام فعالیت‌های روزانه مانند شستن دست و صورت و لباس پوشیدن را غیرممکن می‌سازد. با گسترش ناتوانی حرکتی و ضعف ماهیچه‌ها در بدن فرد، بیمار در بلع، جویدن و تنفس نیز با مشکل روبه‌رو می‌شود. هنگامی که ماهیچه‌های تنفسی مورد حمله قرار می‌گیرند فرد برای ادامه زندگی خود به ناچار باید از دستگاه‌های تنفس مصنوعی استفاده کند.

بروز بیماری دونفر در هر صد هزار نفر می‌باشد و اغلب افراد بین چهل تا شصت سال را درگیر می‌سازد. بیماری ماهیت پیشرونده داردو اغلب بیماران بعد از دو تا پنج سال فوت می‌کنند ولی گاه دوره‌های توقف بیماری وجود دارد. که باعث می‌شود ۱۰ درصد از بیماران تا ۱۰ سال زنده بمانند. از آنجایی که این بیماری تنها به اعصاب حرکتی آسیب می‌رساند، بنابراین هیچ اختلالی در بینایی، بساوایی، شنوایی، چشایی و بویایی فرد به وجود نخواهد آمد و جالب این که اعصاب حرکتی موثر در حرکت چشم‌ها و مثانه برای مدت‌های طولانی از حمله عامل بیماری مصون خواهند ماند.

بررسی یک نوع امضا یا اثر انگشت مولکولی مشترک با استفاده از فناوری نانو، تشخیص بیماری ALS را در دو حالت ارثی و غیرارثی امکان‌پذیر می‌سازد. بررسی‌های انجام شده توسط پژوهشگران نشان می‌دهد که نوعی پپتید در مایع نخاعی همه بیماران مبتلا وجود دارد.

راه‌های درمان این بیماری

بیماری ALS درمان خاصی به جز درمان علائم ندارد ولی به تازگی نیز استفاده از سلولهای بنیادی پیشنهاد شده‌است.

دانشمندان هم اکنون در تلاش هستند با انجام آزمایش‌های بالینی تاثیر این روش‌های درمانی در بیماران مبتلا به ALS را مورد بررسی قرار دهند. آنها امیدوارند با استفاده از نتایج این تحقیقات بتوانند به روشی برای درمان دیگر بیماری‌های دستگاه عصبی مانند پارکینسون، آلزایمر و زوال عقل دست یابند. برخی از پروتئین‌ها مانند عوامل رشد به آسانی جذب بافت عصبی می‌شوند و به‌نظر می‌رسد می‌توانند از اعصاب حرکتی بدن نیز محافظت کنند. از آنجا که نمی‌توان مولکول‌های بزرگ را به‌آسانی از طریق جریان خونی به دستگاه عصبی بدن منتقل کرد، برای استفاده از این مولکول‌ها در فرآیندهای درمانی باید آنها را به‌طور مستقیم به عضلات تزریق کرد. علاوه بر این برخی از مولکول‌های کوچک نیز نقش مهمی در تحریک دستگاه عصبی بدن دارند که می‌توان آنها را براحتی به رگ‌های خونی منتهی به مغز منتقل کرد. استفاده از سلول‌های بنیادی نیز روش دیگری است که مانع از پیشرفت بیماری خواهد شد. سلول‌های بنیادی همانند پمپ‌های زیستی عمل کرده و عوامل حیاتی موثر در رشد را به سلول‌های عصبی آسیب دیده انتقال می‌دهند.

آزمایش‌های انجام شده در افراد مبتلا به این بیماری نشان می‌دهد که سلول‌های بنیادی می‌توانند به‌طور دقیق خود را به محل سلول‌های عصبی آسیب دیده انتقال دهند. همچنین ایجاد رشته‌های RNA مصنوعی نیز می‌تواند نقش موثری در توقف تولید پروتئین‌های سمی داشته باشد. این نوع RNA خود را به RNA پیک که انتقال اطلاعات ژنتیکی را به‌عهده دارد متصل کرده و از ساخت پروتئین‌هایی که به سلول‌های عصبی آسیب می‌رساند جلوگیری می‌کند. گروهی دیگر از پژوهندگان نیز در تلاش برای دستیابی به روش درمانی موثر برای این بیماری دریافته‌اند که انجام فعالیت‌های ورزشی مانع از گسترش بیماری‌های اعصاب حرکتی بدن خواهد شد. در موش‌های تحت بررسی آزمایش‌های انجام شده، حرکت روی چرخ‌های گردان مانع از روند پیشرفت سریع بیماری شده‌است.

براین اساس درمان‌های ترکیبی می‌تواند تاثیر درمان انتخاب شده در بهبود وضعیت بیمار را به نحو چشمگیری تحت تاثیر خود قرار دهد. اگر چه بهترین روش این است که در مراحل اولیه بیماری از توسعه بیماری جلوگیری کنیم. دستیابی به این هدف نیز بیش از این‌که تحت تاثیر عوامل ژنتیکی باشد مستلزم دستیابی به راهکارهایی برای ایجاد تغییرات مناسب در زندگی افراد است که با انجام تمرینات ورزشی و انتخاب برنامه غذایی مناسب می‌توان به اصلاح شیوه زندگی بیماران و ایجاد شرایط مناسب برای زندگی آنها امیدوار بود.

اخیرا استفاده از دارویی به نام ریلوتک که آن را ریلوزول نیز می‌نامند می‌تواند روند بیماری را (کند) کند

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:۱۳ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

اسپینا بیفیدا یا کمر باز یا بیرون‌زدگی نخاع (به انگلیسی: Spina_bifida)‏ از نواقص بدن انسان می باشد.

کمر باز نقص مادرزادی لوله عصبی/نخاع و بیرون‌زدگی نخاع از حفره باز (بسته نشده) در ستون فقرات است.

این نقص مادرزادی لوله عصبی با درجات صدماتی کاملا متفاوت شکل می‌گیرد و می‌تواند کم و بیش بدون اثر بروی تکامل بچه بوده یا که عامل فلج او گردد. زمان ایجاد این نقص در جنین بین روزهای ۲۲ تا ۲۸ام بارداری است یعنی دورانی که لوله حامل عصب نخاع در جنین شکل می‌گیرد. کمر باز می‌تواند منجر به بی اختیاری ادرار و مدفوع شود و در حدود ۳۰٪ از این نوزادان دچار عقب ماندگی ذهنی کم تا شدید می‌شوند.

عوامل موثر در ایجاد آن

ژنتیکی (سابقه نقص لوله عصبی در نسل‌های قبل)، مصرف والپروئیک اسید و کاربامازپین در سه ماهه ی اول بارداری، رژیم غذایی غلط، دیابت، تب شدید در اوایل بارداری، استفاده از وان آب داغ در اوایل بارداری.

تشخیص

ارزیابیMSAFP  آزمون غربالگری موثری برای نقایص عصبی است این آزمون در هفته‌های ۱۶ تا ۱۸ بارداری انجام می‌شود در صورت مثبت شدن آزمون غربالگری MSAFP باید سونوگرافی تخصصی جهت رد دیگر ناهنجاری‌ها ی جنین بعمل آورد .آمنیوسنتز نیز در صورت بالا بودن MSAFP بایدانجام شود.

درمان

این نقص جنین را امروزه میتوان پس از تشخیص با عمل جراحی در روی جنین در شکم مادر برطرف کرد. در غیر اینصورت میبایستی عمل جراحی به دلایل بهداشتی و خطر از کار افتادن کلیه‌ها فورا پس از تولد انجام بگیرد.

پیشگیری

نقایص مادرزادی لوله عصبی مثل «آنانسفالی» (فقدان مغز) و کمر باز با مصرف اسید فولیک کاهش می‌یابند. اسید فولیک یا فولات بطور طبیعی در غذاهایی مثل جگر (مقدار زیاد آن بخاطر سموم ذخیره شده در جگر برای دوران بارداری تجویز نمیشود)، سبزی‌ها با برگ سبز تیره (اسفناج)، شلغم، کلم، گل کلم، مارچوبه، مرکبات، لوبیا خال‌خالی، لوبیا چشم بلبلی سفید و انواع نخودها یافت می‌شود. اسید فولیک ویتامینی قابل حل در آب، در برابر اکسیژن، گرما و نور بسیار حساس است. به این دلیل در بیشتر موارد تا حد پنجاه درصد آن ضمن آماده کردن غذا (شستن / طبخ) از بین میرود. آشپزی اصیل ایرانی (پخت چندین ساعته غذاها) تا ۹۰٪ اسید فولیک را نابود میکند. به همین خاطر بهتر است مواد یاد شده در بالا خام یا تفت داده شده مصرف شوند

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:۱۱ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

فلج اطفال (به انگلیسی: poliomyelitis)‏، نوعی بیماری حاد ویروسی می‌باشد که دستگاه گوارش و در بعضی مواقع دستگاه عصبی مرکزی را درگیر می‌کند

علت

این بیماری ناشی از عفونت با ویروس پولیو (poliovirus) می‌باشد.این ویروس دارای ۳ ساب تایپ می‌باشد و تا قبل از انجام واکسیناسیون جهانی بر علیه ویروس پولیو، ساپ تایپ ۱ این ویروس، ۸۵ درصد موارد این بیماری را شامل می‌شد.ویروس پولیو از دسته انتروویروس ها(Enterovirus) و از خانواده پیکورناویریده (Picornaviridae) مباشد.

 

راه انتقال

راه انتقال این ویروس دهانی-دهانی و یا مدفوعی-دهانی می‌باشد

 

تا قبل از انجام واکسیناسیون جهانی، اپیدمی‌های این بیماری در ماه‌های تابستان' و بخصوص در نواحی حاره نیمکره شمالی رخ می‌داد. در سال ۱۹۵۲ یعنی ۳ سال پیش ازآنکه اولین واکسن بر ضد این بیماری تایید شود، ۲۱۰۰۰ مورد کودک مبتلا به فلج اطفال در آمریکا به ثبت رسید

میزان بروز این بیماری در آمریکا پس از شروع واکسیناسیون با استفاده از واکسن غیر فعال شده پولیو (inactivated polio vaccine)(IPV) در سال ۱۹۵۵ و پس از آن واکسن زنده خوراکی پولیو (live oral polio vaccine)(OPV) در سال ۱۹۶۰ کاهش چشمگیری یافت. آخرین مورد فلج اطفال در آمریکا ناشی از ویروس وحشی پولیو در سال ۱۹۷۹ رخ داد

 
 

 

ویروس پولیو اساسا باعث درگیری نورون‌های حرکتی و اتونوم می‌شود. تخریب نورون‌ها با ارتشاح سلول‌های التهابی مانند لفویست ها، ماکروفاژها و لکوسیت‌های چند هسته‌ای ( polymorphonuclear leukocytes) همراه است. این ضایعات به طور مشخص در ماده خاکستری شاخ قدامی نخاع، هسته‌های حرکتی پونز و بصل النخاع یافت می‌شوند

نمای بالینی

دوره کمون

دوره کمون این ویروس از زمان برخورد فرد با ویروس تا شروع علایم پیش درآمد(prodrome)(علایم شبه آنفلوانزا) بین ۹ تا ۱۲ روز می‌باشد و تا زمان ایجاد فلج بین ۱۱ تا ۱۷ روز طول می‌کشد این ویروس را همچنین می‌توان تا حداکثر ۱۹ روز قبل از ایجاد فلج از مدفوع بیماران جدا کرد

تظاهرات بالینی مرحله ایجاد عفونت

تظاهرات بالینی عفونت با ویروس پولیو از یک بیماری ناپیدا و غیر مشخص تا فلج شدید و مرگ متغییراست. حداقل ۹۵ درصد از موارد عفونت ناپیدا و غیر مشخص و بدون علایم بالینی می‌باشند و تنها بوسیله جدا کردن ویروس از مدفوع و یا گلو ویا از طریق افزایش سطح آنتی بادی‌های سرمی تشخیص داده می‌شوند

پولیومیلیت غیر موثر

پولیومیلیت غیر موثر با نام علمی Abortive poliomyelitis در ۴ تا ۸ درصد موارد عفونت اتفاق می افتد و با تب، سردرد، گلو درد، بی اشتهایی، استفراغ و درد شکمی مشخص می‌شود که ۲ تا ۳ روز ادامه می‌یابد.این بیماران فاقد علایم عصبی می‌باشند. این نوع عفونت ناشی از ویروس پولیو از یک عفونت ویروسی اکتسابی از جامعه غیر قابل افتراق است.

پولیومیلیت غیر فلجی

پولیومیلیت غیر فلجی با نام علمی Nonparalytic poliomyelitis دارای همان علایم پولیوملیت غیر موثر است با این تفاوت که علاوه بر آنها این بیماران دارای علایم تحریک مننژ (meningeal irritation) نیز می‌باشند. البته این علایم دارای شدت بیشتری می‌باشند. پولیومیلیت غیر فلجی را نمی‌توان از یک مننژیت آسپتیک (aseptic meningitis ) که توسط بقیه انواع انتروویروس‌ها ایجاد شده باشد افتراق داد.

پولیومیلیت فلجی نخاعی

پولیومیلیت فلجی نخاعی با نام علمی Spinal Paralytic Poliomyelitis تنها در ۰٫۱ درصد کل موارد عفونت با ویروس پولیو اتفاق می‌افتد. علایم این نوع از بیماری در دو مرحله بروز می‌کند و تحت عنوان مراحل کوچک و بزرگ بیماری (minor and major illnesses) نام‌گذاری شده‌اند.

  • مرحله کوچک بیماری: در این مرحله که همزمان با نفوذ ویروس پولیو به داخل جریان خون می‌باشد، علایمی همتنند مرحله پولیومیلیت غیر موثر آشکار می‌شود. این علایم ۱ تا ۳ روز به درازا می‌کشد و سپس یک بهبودی موقت ۲ تا ۵ روزه ایجاد می‌شود. به دنبال این بهبودی موقت مرحله بزرگ بیماری آغاز می‌شود.
  • مرحله بزرگ بیماری: در این مرحله دوباره تب، سردرد، میالژی، استفراغ سفتی گردن، علایم تحریک مننژ و افزیش سلول‌های التهابی در مایع مغزی‌نخاعی ایجاد می‌شود و پس از آن فلج عضلات آغاز می‌شود. شدت فلج عضلات بسیار متغیر است و از فلج در قسمتی از یک عضله تا فلج کلی جهار اندام متغیر است. فلج از نوع شل (flaccid) و غیر قرینه می‌باشد. رفلکس‌های عصبی نیز ابتدا شدت می‌یابد ولی در نهایت از بین می‌روند

پولیومیلیت فلجی بولبار

پولیومیلیت فلجی بولبار با نام علمی Bulbar Paralytic Poliomyelitis نوعی از بیماری است که در آن گروهی از عضلات که توسط اعصاب کرانیال عصب دهی می‌شوند فلج می‌شود. این واقعه بخصصوص در مورد عضلات کام نرم و حلق ایجاد می‌شود و باعث دیسفاژی، صحبت کردن تودماغی و در برخی موارد دیس پنه می‌شود. اعصاب نهم و دهم مغزی شایعترین اعصاب درگیر می‌باشندبیمار بدلیل عدم توانایی در بلع و تنفس بسیار آژیته و بی قرار می‌شود.

پیلوآنسفالیت

آنسفالیت ناشی از ویروس پولیو در ابتدا خود را با گیجی و اختلال در تمرکز نشان می‌دهد. این عارضه ناشایع است و اکثرا در نوزادان بروز می‌کند. در این عارضه تشنج شایع می‌باشد و بر خلاف پیلومیلیت فلجی نخاعی، این عازضه ایجاد فلج اسپاستیک می‌کند.

انواع واکسن‌ها

دو نوع واکسن جهت پیشگیری از این بیماری وجود دارد:

  • واکسن تزریقی:این واکسن اولین واکسنی بود که بر ضد فلج اطفال تهیه شد. این واکسن از ویروس کشته شده و غیر فعال شده پولیو تهیه شده بود و تزریقی بود.

این واکسن را بنام IPV نیز می‌شناسند که خلاصه شده Inactivated polio vaccine می‌باشد.

  • واکسن خوراکی: این واکسن چند سال بعد از واکسن تزریقی تهیه شد و حاوی ویروس زنده ضعیف شده بود. این واکسن را بنام OPV که خلاصه شده oral polio vaccine نیز می نامند.

واکسن خوراکی پولیو به دلایلی که در زیر ذکر می‌شود بر واکسن تزریقی ترجیح داده شد

  • ایجاد ایمنی گوارشی بهتر (better intestinal immunity)
  • واکسیناسیون غیر فعال افراد از طریق انتقال ویروس ضیف شده بین افراد
  • سادگی مصرف
  • هزینه کمتر تهیه

البته یکی از عوارض واکسن خوراکی، ایجاد فلج ناشی از ویروس ضعیف شده پولیو واکسن (vaccine-associated paralytic poliomyelitis) می‌باشد. از سال ۱۹۶۱ تا سال ۱۹۸۹ به طور متوسط سالانه ۹ نفر درآمریکا دچار عارضه فلج ناشی از ویروس ضعیف شده واکسن می‌شدندبه همین دلیل در سال ۱۹۹۹ تغییری در سیاست واکسیناسیون فلج اطفال در آمریکا به وجود آمد و واکسن تزریقی جایگزین واکسن خوراکی گردید بدبن ترتیب از ۸-۱۰ مورد فلج ناشی از ویروس ضعیف شده پولیو واکسن جلوگیری بعمل آمد

 

درمان

هیچ درمان مشخصی وجود ندارد.در تعدادکمی از بیماری‌ها پزشک تا این حد در ایجاد بهبودی ناتوان است.اینکه بیمار خواهد توانست قدرت عضلانی خود را به دست آورد یا نه، به میزان آسیب سیستم عصبی بستگی دارد و پزشک در این مورد کار زیادی نمی‌تواند انجام دهد داروی ضد ویروسی خاصی بر ضد ویروس پولیو هنوز در دسترس نیست. در صورت فلج عضلات تنفسی، حمایت تنفسی با استفاده از دستگاه تنفس مصنوعی (ونتیلاتور) پیش از آنکه هیپوکسی ایجاد شو لازم است. این حمایت معمولاً وقتی حجم حیاتی (vital capacity) به کمتر از ۵۰ درصد کاهش یابد آغاز می‌شود.

تاریخ

 

سنگ‌نگاره‌های مصری تصویر بیماران مبتلا به فلج اطفال را نشان داده‌اند. مطالعات پزشکی جدید از سال ۱۷۸۹ آغاز شده است

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:٠٧ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

به مجموعه علایمی که در اثر آسیب ریشه‌های دم اسب ایجاد می‌گردد، سندرم یا نشانگان دم اسب به (به انگلیسی: Cauda equina syndrome)‏ می‌گویند.انتهای طناب نخاعی در سطح مهره اول یا دوم کمری، در ناحیه مخروط انتهایی پایان می‌یابد.ریشه‌های خاجی(ساکرال)اعصاب نخاعی از مخروط انتهایی منشعب می‌گردند(پنج زوج خاجی).ریشه‌های پایین اعصاب کمری(L3-L4-L5) به همراه ریشه‌های خاجی S1 تا S5، دم اسب را ایجاد می‌کنند.آسیب ریشه‌های دم اسب منجربه علایم خاصی می‌گردد، که نشانگان(سندرم)دم اسب نامیده می‌شود.اگرچه آسیب ریشه‌های دم اسب ممکن است کامل باشد، ولی معمولاً چنین صدماتی ناکامل است.

سطح آسیب

معمولا آسیب در زیر سطح مهره سوم کمری، منجربه ضایعه نورون حرکتی تحتانی و نورون حسی می‌گردد که به سندرم دم اسب معروف است

علل

بعضی از عواملی که در ایجاد سندرم دم اسب نقش دارند، عبارتنداز:

  • ضربه مستقیم
  • بیماری مننگومیلوسل که شایع است.
  • گاهی فتق دیسک بین مهره‌ای در سطحی پایین تر از مهره سوم کمری(L3)
  • تنگی مجرای نخاعی در پایین فقرات کمری و ناحیه خاجی
  • درهم فرورفتگی یا آسیب‌های شدید مهره‌ای
  • تومورها و عفونت‌ها
  • بیماری التهابی

علایم

با توجه به شدت ضایعه در منطقه دم اسب، علایم بیمار نیز متفاوت است که می‌تواند در ارتباط با موارد زیر باشد:

  • فلج خفیف یا فلج شل پاها
  • نقص حسی در مناطقی از سرینی و مقعد(اختلال حس درد و حرارت)
  • ضایعات ریشه‌های S۳ و S۴ باعث ازبین رفتن رفلکس‌های مثانه، راست روده(رکتال) و نیز نعوظ آلت تناسلی می‌شود
  • کاهش یا ازبین رفتن رفلکس‌های تاندون آشیل و پاتلار(رفلکس جهش زانو)
  • ضایعات فشاری ممکن است ناحیه دم اسب و مخروط انتهایی(نخاعی)را با هم درگیرکنند که در این حالت ترکیبی از علایم نورون حرکتی تحتانی(LMN) و تا حدودی افزایش رفلکس یا علامت بابنسکی دیده می‌شود.

درمان

با توجه به مشکل بیمار و عامل آسیب، درمان ممکن است در ارتباط با موارد ذیل باشد:

  • درمان طبی
  • درمان جراحی
  • درمان توانبخشی(بیشتر فیزیوتراپی و کاردرمانی)

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:٥٩ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

لغزش مهره یا اسپوندیلولیستزیس (به انگلیسی: Spondylolisthesis)‏ جابجایی یک مهره بر روی مهره دیگر است که باعث درد می‌شود که در سال۱۷۸۲میلادی توسط مامای بلژیکی به نام دکتر هربیناکس شناخته شد.
این جابجایی در فقرات کمری بین مهره هایL۴-L۵ و L۵-S۱ شیوع بیشتری دارد.گاهی به دلیل ضعف استخوان در پیری، سرطان و حرکت شدید ورزشی اتفاق می‌افتد.
حدود ۴ تا ۵ درصد مردم مبتلا به این بیماری هستند.

به لیزخوردن یا لغزش مهره بالایی بر روی مهره پایینی اسپوندیلولیستزیس می‌گویند که چهار درجه دارد. درجه چهار شدیدترین حالت می‌باشد و نیاز به عمل جراحی دارد. شایع‌ترین حالت لیزخوردگی در ستون فقرات، حرکت مهره پنجم کمر(L5) بر روی مهره خاجی یا ساکروم (S1) می‌باشد. عواملی چون فشار شدید، شکستگی ها، تومورها، برخی از عوامل مادرزادی و یا تغییرات تخریبی در ناحیه پشتی مهره‌ها می‌توانند باعث بروز این حالت شوند.لیزخوردگی‌ها به خصوص درجات شدید آن باعث فشار به عناصر عصبی نخاع می‌گردند. درجات پایین لیزخوردگی به درمان محافظه‌کارانه جواب می‌دهد و فیزیوتراپی در این زمینه موثر است.انجام تمریناتی که باعث افزایش ثبات ستون فقرات می‌گردند و تحت عنوان تمرینات ثبات‌دهنده معروف اند با توجه به وضعیت بیماربسیار کمک کننده می‌باشند.هدف اصلی از انجام این گونه تمرینات، تقویت عضلات عمقی ستون فقرات می‌باشد که نوع تمرینات و شدت آن ازطریق فیزیوتراپیست کنترل می‌شود

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:٥٧ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

تنگی مجرای نخاعی (به انگلیسی: Spinal Canal Stenosis)‏ از جمله عوامل ایجاد درد در ستون فقرات و اندام‌ها است. تنگی مجرا با توجه به ناحیه درگیر و میزان آسیب، علایم متفاوتی ایجاد می کند. اگر این اختلال در فقرات گردن باشد ممکن است منجربه ایجاد درد ناشی از ریشه عصب یا درد رادیکولادر اندام فوقانی گردد. در ناحیه کمری این بیماری علایمی از مشکلات حسی، حرکتی و یا هر دو را ایجاد می کند. درد و یا اختلالات حسی در ناحیه ساق پاها احتمال تنگی مجرای نخاعی را مطرح می کند.

عوامل ایجادکننده

برخی از عواملی که باعث تنگی مجرای نخاعی می‌گردند شامل:

  • لغزش مهره (به ویژه در موارد لیزخوردگی‌های شدید)
  • آسیب‌های دیسک بین مهره‌ای
  • به علت عفونت‎ها
  • بیماری استئوآرتروز (آرتروز)
  • ناهنجاری‌های مادرزادی
  • هر عامل فضاگیر و توده مانندی که باعث فشار به نخاع یا ریشه‌های عصبی گردد. (مثلا فشارهای ناشی از تومورها)
  • اختلال در وضعیت مفاصل بین مهره‌ای پشتی

مهمترین علایم تنگی مجرای نخاعی کمری

این علایم شامل موارد زیر هستند:

  • افزایش درد به هنگام راه رفتن
  • درد ناحیه کمر و اندام تحتانی
  • در بسیاری از بیماران درد ساق پاها شایع است
  • معمولا شدت درد به هنگام صاف کردن تنه افزایش می یابد
  • کاهش میزان درد به هنگام خم کردن ستون فقرات.در این وضعیت(خم کردن تنه به طرف جلو) فشار از روی ریشه‌های اعصاب نخاعی برداشته می‌شود و به همین دلیل درد کاهش می یابد.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:٥٥ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

آسیب طناب نخاعی (به انگلیسی: Spinal cord injury)‏ از عوامل مهم اختلالات حسی، حرکتی، دستگاه ادراری و یا ترکیبی از این موارد به علت صدمه به طناب نخاعی است.تصادفات اتومبیل شایع ترین علت آسیب‌های طناب نخاعی هستند.ضربه‌های وارد بر ستون مهره‌ای ممکن است باعث آسیب نخاع، ریشه اعصاب نخاعی و یا هر دو شود.در مورد اعمال حرکتی ممکن است ضعف اندام یا فلج یک اندام و آسیب نورون حرکتی فوقانی (UMN) یا نورون حرکتی تحتانی (LMN) وجود داشته باشد و در مورد اعمال حسی ممکن است فقدان حس، کاهش حس، افزایش حساسیت یا احساسهای غیر طبیعی نظیر احساس سوزش یا کرختی بروز کن آسیب شدید طناب نخاعی نسبتا ناشایع است، اما ازنظر عواقب خود حالت تحلیل برنده و طولانی مدت دارد، زیرا این ضایعه در اغلب موارد افراد جوانتر از ۳۰ سال را گرفتار می‌سازد

علل

آسیب‌های طناب نخاعی ازنظر سبب شناسی(اتیولوژی) می‌تواند به دو گروه کلی تقسیم شود:

  • آسیب‌های ضربه ای
  • آسیب‌های غیرضربه ای

آسیب‌های ضربه‌ای

بیشتر آسیب‌های طناب نخاعی از نوع ضربه‌ای است.بسیاری از شکستگی‌ها در ناحیه ستون فقرات به دنبال تصادفات، ممکن است منجربه ضایعه نخاع نیز گردد.گاهی ضایعه نخاعی به دلیل کشیدگی نخاع ایجاد می‌گردد.به طورکلی اثرات عوامل ضربه‌ای که احتمال آسیب نخاعی را به همراه دارند شامل موارد زیر است:

  1. شکستگی در ناحیه ستون مهره‌ها
  2. دررفتگی‌های ستون فقرات
  3. شکستگی همراه با دررفتگی در ستون مهره‌ها
  4. آسیب حاد دیسک بین مهره‌ای
  5. صدمات عروقی به دنبال ضربه(تروما)
  6. زخم‌های شدید

موارد فوق معمولاً به هنگام تصادفات جاده ای(به ویژه چپ کردن اتومبیل) و سانحه با موتورسیکلت، حرکات ورزشی شدید، زخم‌ها ی نفوذی گلوله، سقوط از ارتفاعات و ضربه‌های ناشی از چاقو ایجاد می‌گردد.

آسیب‌های غیرضربه‌ای

این عوامل میزان کمتری از صدمات طناب نخاعی را ایجاد می‌کنند که حدود ۳۰٪ تخمین زده می‌شوند.بسیاری از عوامل غیرضربه‌ای آسیب نخاعی شامل:

  1. فتق دیسک بین مهره‌ای
  2. لغزش مهره
  3. تنگی مجرای نخاعی
  4. مشکلات عروقی
  5. بیماری ها(مثلا فلج اطفال اسپینابیفیدا، آمیوتروفیک لترال اسکلروزیس، سیرنگومیلی، میلیت عرضی، بیماری ام اس یا مولتیپل اسکلروزیس و غیرو)
  6. تومورهای ناحیه ستون فقرات
  7. آرتروز شدید در ناحیه ستون مهره‌ها
  8. عفونت‌ها

الگوهای آسیب طناب نخاعی

آسیب نخاعی به صورت کامل(Complete) یا ناکامل(Incomplete) است.توصیف این الگوها در زیر بیان شده‌است.

ضایعات کامل

در یک ضایعه کامل(Complete lesion)، عملکرد حسی یا حرکتی در زیر سطح ضایعه وجود ندارد.آسیب کامل بیشتر درارتباط با قطع عرضی نخاع، صدمات عروقی شدید، کشش‌های طولی طناب نخاعی و یا فشارهای شدید به نخاع است.در ضایعات کامل به دلیل قطع ارتباط نخاع با مغز، ادراک حسی و کنترل حرکتی فرد مختل شده و در این موارد پیش آگهی جهت برگشت عملکرد حسی-حرکتی ضعیف است.

ضایعات ناکامل

ضایعات ناکامل(Incomplete lesions) درصورت وجود و حفظ قسمتی از عملکرد حسی یا حرکتی در زیر سطح آسیب مشخص می‌شود.اگر برگشت عملکردهای حسی یا حرکتی سریع باشد، پیش آگهی ازنظر بهبود عصبی نیز خوب خواهد بود.

انواع ضایعات ناکامل نخاعی

مهمترین سندرم‌های آسیب ناکامل نخاعی عبارتنداز:

  • سندرم براون سکوارد
  • سندرم طناب پیشین(قدامی)
  • سندرم طناب مرکزی
  • سندرم طناب پسین(خلفی)

سطح آسیب

طناب نخاعی از زیر پیاز مغز (بصل النخاع) در ناحیه سوراخ پس سری شروع می‌شود و انتهای آن در سطح مهره اول یا دوم کمری است.بنابراین، طول نخاع نسبت به ستون فقرات کوتاهتر است(حدود ۲۵ سانتی متر).به انتهایی‌ترین قسمت طناب نخاعی به دلیل مخروطی بودن، مخروط انتهایی می‌نامند.ریشه‌های اعصاب کمری و خاجی که از طناب نخاعی منشعب می‌شوند، نسبت به سایر ریشه‌های اعصاب نخاعی مسیر بیشتری را طی می‌کنند.ازطرفی چون این ریشه ها(ریشه‌های کمری و خاجی) به صورت دم اسب از نخاع خارج می‌شوند، ناحیه‌ای را ایجاد می‌کنند که منطقه دم اسبیمی‌نامند.

امکان آسیب نخاع در هر سطحی از طناب نخاعی وجود دارد.احتمال آسیب در دو ناحیه C۶-C۷ و T۱۲-L۱ بیشتر از سایر نواحی طناب نخاعی است که علت آن تحرک زیاد یک قسمت و ثبات( تحرک کمتر)در ناحیه دیگر است.ضایعات ناکامل نخاع در اثر ضربات وارده به طناب نخاعی در ناحیه گردن(سرویکال) شیوع بیشتری در مقایسه با قسمت سینه ای(توراسیک) دارد.اگر ضایعه نخاعی در سطح گردنی باشد، با توجه به شدت آسیب باعث ایجاد ضعف(Paresis) اندامها یا فلج چهاراندام می‌گردد.ضایعه در سطح سینه‌ای یا ناحیه کمری منجربه ضعف اندامهای تحتانی یا فلج اندامهای تحتانی می‌شود.آسیبهای رشته‌های دم اسب، نمای بالینی ویژه‌ای بصورت فلج شل دو پا، بی اختیاری ادرار و مدفوع و همچنین بی حسی نسبت به درد و حرارت در ناحیه زینی(Saddle anesthesia) ایجاد می‌کنند.آسیب به منطقه دم اسبی یک ضایعه نورون حرکتی تحتانی است.

علایم، نشانه‌ها و عوارض

علایم و عوارض یک آسیب نخاعی ممکن است درارتباط با یک یا چند مورد از مشکلات ذیل باشد:

  1. اختلالات حسی
  2. مشکلات حرکتی
  3. درد
  4. تشدید بازتاب ها(رفلکس‌ها)بعد از مرحله شوک نخاعی در ناحیه زیر آسیب نخاعی(در ضایعات نورون حرکتی فوقانی)
  5. مشکلات ادراری و احشایی
  6. اختلال در دستگاه تنفسی
  7. نقص عملکرد جنسی(Sexual dysfunction)
  8. احتمال افت فشار خون در وضعیت ایستاده.زمانیکه بیمار از یک وضعیت افقی به حالت عمودی قرار می‌گیرد ممکن است دچار افت فشار خون شود که به آن هایپوتنشن وضعیتی می‌گویند.
  9. احتمال افزایش بازتاب اتونوم(هیپررفلکسی یا دیس رفلکسی اتونومیک)بعد از مرحله شوک نخاعی
  10. امکان وجود مشکلاتی جهت تنظیم دمای بدن
  11. زخم‌های بستر یا فشاری
  12. عفونت ادراری
  13. ترومبوز وریدی عمقی(DVT).بی حرکتی اندام‌ها از عوامل مهم اختلال در سیستم وریدی است و احتمال ایجاد ترومبوز وریدی عمقی(DVT) را افزایش می‌دهد.درصورت عدم درمان ترومبوز وریدی عمقی، احتمال آمبولی ریوی که با خطر مرگ همراه است نیز وجود دارد.
  14. احتمال آمبولی ریه
  15. مشکلات متابولیکی
  16. پوکی استخوان در زیر سطح ضایعه
  17. احتمال استخوان سازی غیر طبیعی در بافت نرم اطراف مفصل در زیر ناحیه آسیب(به خصوص در مفصل ران)
  18. اختلالات عضلانی و مفصلی
  19. اشکال در تنظیم درجه حرارت بدن
  20. مشکلات روحی

درمان

بیماران با آسیب نخاعی ممکن است به درمان‌های ذیل نیاز داشته باشند:

  1. درمان‌های اورژانسی جهت جلوگیری از آسیب بیشتر و انجام اقدامات پزشکی اولیه(مثلا حفظ تهویه و جریان خون مناسب)
  2. جراحی در مواردی که لازم باشد(مثلا ثابت کردن قطعات شکسته)
  3. درمان‌های دارویی
  4. درمان اختلالات مثانه و روده
  5. مراقبت پوستی جهت پیشگیری از ایجاد زخم بستر
  6. درمان توانبخشی( شامل فیزیوتراپی و کاردرمانی) در اولین فرصتی که توسط پزشک تعیین می‌شود.
  7. استفاده از وسایل کمکی جهت تسهیل در راه اندازی بیمار با توجه به شرایط
  8. گاهی درمان روانپزشکی و مشاوره روانشناسی در بعضی از بیماران لازم است.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:٥۱ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

کندرومالاسی کشکک (به انگلیسی: Chondromalacia patellae)‏ یا سندرم زانوی دونده (به انگلیسی: runner's knee)‏ همان نرم شدن غضروف استخوان کشکک است.اگرچه در بسیاری از موارد علت اصلی این بیماری مشخص نیست، ولی ضربه‌های قبلی به مفصل زانو و استخوان کشکک در ایجاد آن موثرند.بیماری طی زمان پیش‌رونده بوده و معمولاً در مراحل پایانی، آرتروز کشککی-رانی ایجاد می‌کند.از نکات قابل توجه در کندرومالاسی کشکک این است که گاهی بیمار از درد شاکی است در حالی که ممکن است در زمان‌هایی دیگر دردی نداشته باشد.

کندرومالاسی کشکک بیشتر در جوانان به خصوص دختران جوان دیده می‌شود.در اکثر موارد بیمار یک دختر ۱۵تا ۱۸ ساله است.در این بیماری غضروف کشکک نرم و به تدریج تکه تکه می‌شود.

علایم و نشانه‌ها

برخی از علایم و نشانه‌های کندرومالاسی کشکک:

-وجود درد در قسمت جلوی زانو

-فعالیت‌های جهشی و دویدن باعث افزایش درد می‌گردد.

-معمولا در زانو تورم وجود ندارد ولی گاهی تورم مختصری دیده می‌شود

-بلند شدن از صندلی، خم کردن همزمان زانوها(به ویژه در دامنه‌های زیاد) و همچنین بالا و پایین رفتن از پله‌ها درد بیمار را تشدید می‌کند.

-به هنگام معاینه، حرکت کشکک روی ران منجر به درد و کریپتاسیون (Crepitation) می‌شود.

-مثبت بودن آزمون مالش کشکک و ران (Patello Femoral Grinding Test). اگر آزمون مثبت باشد، معمولا بیمار از درد و ناراحتی شکایت می‌کند

علایم رادیوگرافی

مهمترین علامت های رادیوگرافی (X-Ray)عبارتنداز:

-انجام رادیوگرافی در مراحل اولیه بیماری کندرومالاسی کشکک طبیعی است ولی آرتروسکوپی زانو ضایعه و آسیب غضروف کشکک را نشان می‌دهد.

-زمانی که بیماری پیشرفت کرد در بررسی با پرتو ایکس، تغییرات تخریبی سطح مفصل کشککی-رانی مشخص می‌شود.این تغییرات گاهی با ایجاد استخوان‌سازی (استئوفیت) در کناره‌های استخوان کشکک همراه است.

درمان

درمان شامل موارد ذیل است:

-زمانی که درد بیمار زیاد باشد استراحت و یخ گذاری کمک کننده‌است

-استفاده از داروهای ضدالتهابی با نظر متخصص ارتوپدی جهت کاهش درد

-فیزیوتراپی و تقویت ماهیچه چهارسر ران با ورزشهای ایزومتریک جهت تنظیم یک برنامه درمانی منظم با توجه به شرایط بیمار

-دقت در فعالیت‌های روزمره جهت پیشگیری و کاهش درد.بیمار باید از فعالیت‌هایی که منجر به تشدید درد می‌شود خودداری کند (مثلا پرهیزاز فعالیت‌های جهشی، دو زانو و چهار زانو نشستن و بالا و پایین رفتن زیاد یا سریع از پلکان )

-جراحی.با توجه به شرایط بیمار عمل‌های متفاوتی قابل انجام است

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:۳٧ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

کندرومالاسی کشکک (به انگلیسی: Chondromalacia patellae)‏ یا سندرم زانوی دونده (به انگلیسی: runner's knee)‏ همان نرم شدن غضروف استخوان کشکک است.اگرچه در بسیاری از موارد علت اصلی این بیماری مشخص نیست، ولی ضربه‌های قبلی به مفصل زانو و استخوان کشکک در ایجاد آن موثرند.بیماری طی زمان پیش‌رونده بوده و معمولاً در مراحل پایانی، آرتروز کشککی-رانی ایجاد می‌کند.از نکات قابل توجه در کندرومالاسی کشکک این است که گاهی بیمار از درد شاکی است در حالی که ممکن است در زمان‌هایی دیگر دردی نداشته باشد.

کندرومالاسی کشکک بیشتر در جوانان به خصوص دختران جوان دیده می‌شود.در اکثر موارد بیمار یک دختر ۱۵تا ۱۸ ساله است.در این بیماری غضروف کشکک نرم و به تدریج تکه تکه می‌شود.

علایم و نشانه‌ها

برخی از علایم و نشانه‌های کندرومالاسی کشکک:

-وجود درد در قسمت جلوی زانو

-فعالیت‌های جهشی و دویدن باعث افزایش درد می‌گردد.

-معمولا در زانو تورم وجود ندارد ولی گاهی تورم مختصری دیده می‌شود

-بلند شدن از صندلی، خم کردن همزمان زانوها(به ویژه در دامنه‌های زیاد) و همچنین بالا و پایین رفتن از پله‌ها درد بیمار را تشدید می‌کند.

-به هنگام معاینه، حرکت کشکک روی ران منجر به درد و کریپتاسیون (Crepitation) می‌شود.

-مثبت بودن آزمون مالش کشکک و ران (Patello Femoral Grinding Test). اگر آزمون مثبت باشد، معمولا بیمار از درد و ناراحتی شکایت می‌کند

علایم رادیوگرافی

مهمترین علامت های رادیوگرافی (X-Ray)عبارتنداز:

-انجام رادیوگرافی در مراحل اولیه بیماری کندرومالاسی کشکک طبیعی است ولی آرتروسکوپی زانو ضایعه و آسیب غضروف کشکک را نشان می‌دهد.

-زمانی که بیماری پیشرفت کرد در بررسی با پرتو ایکس، تغییرات تخریبی سطح مفصل کشککی-رانی مشخص می‌شود.این تغییرات گاهی با ایجاد استخوان‌سازی (استئوفیت) در کناره‌های استخوان کشکک همراه است.

درمان

درمان شامل موارد ذیل است:

-زمانی که درد بیمار زیاد باشد استراحت و یخ گذاری کمک کننده‌است

-استفاده از داروهای ضدالتهابی با نظر متخصص ارتوپدی جهت کاهش درد

-فیزیوتراپی و تقویت ماهیچه چهارسر ران با ورزشهای ایزومتریک جهت تنظیم یک برنامه درمانی منظم با توجه به شرایط بیمار

-دقت در فعالیت‌های روزمره جهت پیشگیری و کاهش درد.بیمار باید از فعالیت‌هایی که منجر به تشدید درد می‌شود خودداری کند (مثلا پرهیزاز فعالیت‌های جهشی، دو زانو و چهار زانو نشستن و بالا و پایین رفتن زیاد یا سریع از پلکان )

-جراحی.با توجه به شرایط بیمار عمل‌های متفاوتی قابل انجام است

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:۳٢ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

کندرومالاسی کشکک (به انگلیسی: Chondromalacia patellae)‏ یا سندرم زانوی دونده (به انگلیسی: runner's knee)‏ همان نرم شدن غضروف استخوان کشکک است.اگرچه در بسیاری از موارد علت اصلی این بیماری مشخص نیست، ولی ضربه‌های قبلی به مفصل زانو و استخوان کشکک در ایجاد آن موثرند.بیماری طی زمان پیش‌رونده بوده و معمولاً در مراحل پایانی، آرتروز کشککی-رانی ایجاد می‌کند.از نکات قابل توجه در کندرومالاسی کشکک این است که گاهی بیمار از درد شاکی است در حالی که ممکن است در زمان‌هایی دیگر دردی نداشته باشد.

کندرومالاسی کشکک بیشتر در جوانان به خصوص دختران جوان دیده می‌شود.در اکثر موارد بیمار یک دختر ۱۵تا ۱۸ ساله است.در این بیماری غضروف کشکک نرم و به تدریج تکه تکه می‌شود.

علایم و نشانه‌ها

برخی از علایم و نشانه‌های کندرومالاسی کشکک:

-وجود درد در قسمت جلوی زانو

-فعالیت‌های جهشی و دویدن باعث افزایش درد می‌گردد.

-معمولا در زانو تورم وجود ندارد ولی گاهی تورم مختصری دیده می‌شود

-بلند شدن از صندلی، خم کردن همزمان زانوها(به ویژه در دامنه‌های زیاد) و همچنین بالا و پایین رفتن از پله‌ها درد بیمار را تشدید می‌کند.

-به هنگام معاینه، حرکت کشکک روی ران منجر به درد و کریپتاسیون (Crepitation) می‌شود.

-مثبت بودن آزمون مالش کشکک و ران (Patello Femoral Grinding Test). اگر آزمون مثبت باشد، معمولا بیمار از درد و ناراحتی شکایت می‌کند

علایم رادیوگرافی

مهمترین علامت های رادیوگرافی (X-Ray)عبارتنداز:

-انجام رادیوگرافی در مراحل اولیه بیماری کندرومالاسی کشکک طبیعی است ولی آرتروسکوپی زانو ضایعه و آسیب غضروف کشکک را نشان می‌دهد.

-زمانی که بیماری پیشرفت کرد در بررسی با پرتو ایکس، تغییرات تخریبی سطح مفصل کشککی-رانی مشخص می‌شود.این تغییرات گاهی با ایجاد استخوان‌سازی (استئوفیت) در کناره‌های استخوان کشکک همراه است.

درمان

درمان شامل موارد ذیل است:

-زمانی که درد بیمار زیاد باشد استراحت و یخ گذاری کمک کننده‌است

-استفاده از داروهای ضدالتهابی با نظر متخصص ارتوپدی جهت کاهش درد

-فیزیوتراپی و تقویت ماهیچه چهارسر ران با ورزشهای ایزومتریک جهت تنظیم یک برنامه درمانی منظم با توجه به شرایط بیمار

-دقت در فعالیت‌های روزمره جهت پیشگیری و کاهش درد.بیمار باید از فعالیت‌هایی که منجر به تشدید درد می‌شود خودداری کند (مثلا پرهیزاز فعالیت‌های جهشی، دو زانو و چهار زانو نشستن و بالا و پایین رفتن زیاد یا سریع از پلکان )

-جراحی.با توجه به شرایط بیمار عمل‌های متفاوتی قابل انجام است

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:۳٢ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

درد زانو (به انگلیسی: Knee Pain)‏ یک شکایت عمده در میان بسیاری از افراد جامعه است و عوامل مختلفی در ایجاد آن دخالت دارند.مفصل زانو از مفاصل بزرگ بدن است که به علت فشارهای پیوسته و زیادی که در فعالیت‌های روزمره به آن وارد می شود، مستعد بسیاری از آسیب‌ها است.ازطرفی بیماری‌های مختلفی این مفصل بزرگ و مهم را درگیر می کنند.آگاهی نسبت به عواملی که باعث درد زانو می‌شوند به ما کمک خواهد کرد تا با تشخیص سریعتر به درمانی بهتر دسترسی پیدا کنیم.درد زانو ممکن است در خود مفصل زانو و یا اطراف آن باشد.

مفصل زانو

به دلیل اینکه مفصل زانو پلی را بین مفاصل مچ پا و ران ایجاد می‌کند بنابراین آگاهی نسبت به ساختمان آن جهت مراقبت بیشتر از آن لازم است.دو حرکت مهم زانو از نظر حرکت شناسی، خم شدن(Flexion) و صاف شدن (Extension) است.البته مفصل زانو جزیی چرخشی(Rotation) نیز دارد ولی میزان این حرکت خیلی کم است.

در ساختار مفصل زانو سه استخوان شرکت می‌کنند که عبارتنداز:

-استخوان ران

-استخوان درشت نی

-استخوان کشکک

سه بخش در مفصل زانو وجود دارد.مفصل اصلی در زانو مفصل درشت نی-رانی(تیبیوفمورال) نامیده می‌شود که شامل دو بخش داخلی و خارجی است.استخوان‌های ران و کشکک مفصل کشککی-رانی(پاتلوفمورال) را تشکیل می دهند که بخش سوم در زانو است.

ثبات مفصل به وضعیت و ساختار عضلات, رباطها(عناصری که استخوان‌ها را به هم وصل می‌کند), کپسول مفصلی و همچنین راستای اندام تحتانی بستگی دارد.

آسیب‌ها

آسیب‌ها و صدمات بافتی که ممکن است باعث درد زانو شوند شامل موارد زیر است:

  • کشیدگی عضلانی(Muscle Strain)
    • عضله چهارسر ران
    • عضله همسترینگ
    • تاندون پاتلار
    • تاندون همسترینگ
    • عضله پوپلیتئوس
    • تاندون پوپلیتئوس
  • پیچ خوردگیرباط(Ligament Sprain)
    • رباط طرفی داخلی (MCL)
    • رباط طرفی خارجی (LCL)
    • رباط متقاطع جلویی (ACL)
    • رباط متقاطع پشتی (PCL)
  • آسیب منیسک
    • منیسک داخلی
    • منیسک خارجی
  • خونریزی حاد مفصل(همارتروز)

بیماری‌ها

بعضی از بیماری‌ها که باعث درد زانو می گردند عبارتنداز:

  • نرمی غضروف کشکک یا کندرومالاسی کشکک
  • آرتروز زانو
  • کیست بیکر
  • کیست منیسک
  • منیسک دیسکی شکل
  • آرتریت روماتویید زانو
  • آرتریت چرکی
  • استئوکندریت دیسکان
  • تومورها
  • اسپوندیلیت آنکیلوزان
  • سندرم رایتر
  • آرتریت هموفیلیک
  • آرتریت نقرسی
  • آرتریت سلی
  • استئومیلیت
  • بیماری ازگود اشلاتر
  • بیماری لارسن جانسون

التهابها

عوامل التهابی درد زانو شامل:

  • التهاب بورس‌ها(بورسیت)
    • بورسیت جلوی کشککی(شایع‌ترین بورسی که در زانو درگیر می‌شود)
    • بورسیت عقب تاندون کشککی
    • بورسیت جلوی تاندون کشککی
    • بورسیت عضله نیمه غشایی(سمی ممبرانوسوس)
  • التهاب تاندونها(تاندونیت)
    • تاندونیت پاتلا(زانوی پرشگران)
    • تاندونیت همسترینگ
    • تاندونیت پوپلیتئوس
  • سینویت زانو

تغییر شکل‌ها یا دفورمیتی‌ها

تغییر شکل‌های زانو عبارتنداز:

  • پای پرانتزی
  • پای ضربدری
  • عقب زدگی زانو(هیپراکستنشن زانو)
  • خم شدن زانو

شکستگی‌ها

  • شکستگی ران
  • شکستگی درشت نی
  • شکستگی کشکک

دررفتگی‌ها

  • دررفتگی کشکک
  • دررفتگی مفصل زانو

سندرم‌ها

  • سندرم استرس کشککی رانی
  • سندرم پلیکا
  • سندرم ایلیوتیبیال باند

دردهای ارجاعی

گاهی درد زانو مربوط به خود زانو نیست و ممکن است از ناحیه دیگری از بدن باشد(مثلا درد ران یا مچ پا).به این نوع از دردها درد ارجاعی(درد ریفرال)می گویند.

علل دیگر

  • شلی رباط های اطراف زانو
  • تجمع مایع(افیوژن)مفصل زانو
  • بیماری عروقی محیطی
  • ترومبوز وریدی عمقی(DVT)
  • گیرافتادن بالشتک چربی

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:٢٩ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

یا در اصلاح عامیانه رگ به رگ شدن (به انگلیسی: Sprain)‏ به هرگونه آسیب در ساختار رباطها گفته می‌شود. زمانی که ساختمانی مانند رباط جامعیت ساختمانی خود را از دست بدهد از واژه اسپرین استفاده می‌گردد رباطها(لیگامانها)عامل اتصال استخوانها در مفاصل هستند. مهمترین نقش رباطها در بدن، ایجاد ثبات و پایداری در مفصل است. رباطها و تاندونها ازنظر ساختمان بسیار مشابه‌اند، اما رباطها معمولاً نسبت به تاندونها پهن تر بوده و فیبرهای کلاژن در رباطها متراکم تر هستند

شدت آسیب

شدت آسیب‌ها سه درجه دارد که شامل:

درجه ۱:در این حالت میزان آسیب خفیف بوده و بی ثباتی در مفصل وجود ندارد.

درجه۲:به علت پارگی متوسطی که ایجاد شده‌است به میزانی بی ثباتی وجود دارد ولی زیاد نیست. خونریزی در مفصل دیده می‌شود.

درجه ۳:این حالت یعنی پارگی کامل است و معمولاً بی ثباتی در مفصل وجود دارد. خونریزی در مفصل شدیدتر است.

علل پیچ‌خوردگی

  • پیچ خوردگی، کشیده شدن ناگهانی رباطها و مفاصل.
  • ضربه به بدن.
  • درپی سقوط و زمین خوردن.

علایم و نشانه‌های

  • درد-تورم-التهاب-کوفتگی-ناتوانی در حرکت دادن موضع-اسپاسم عضلانی-در موارد شدید خونریزی و کبودی شدید موضع.

درمان

  1. مصرف مسکنهای درد مانند ایبوپروفن و استامینوفن.
  2. بی حرکت نگاهداشتن موضع به منظور جلوگیری از آسیب بیشتر.
  3. استفاده از کمپرس یخ در ۷۲-۴۸ اولیه-کمپرس باید در فواصل زمانی ۳-۲ ساعت به مدت ۲۰-۱۵ دقیقه روی موضع قرار داده شود.
  4. بانداژ کردن موضع آسیب دیده از تورم بیشتر آن جلوگیری می‌کند در هنگام بانداژکردن مراقب باشید بیش از حد باند را محکم دور موضع نپیچید زیرا با این عمل از رسیدن خون به ناحیه مورد نظر جلوگیری می‌کنید.
  5. بالا نگاه داشتن ناحیه آسیب دیده تورم آن را کاهش می‌دهد.
  6. هیچگاه در ۴۸ ساعت نخست کشیدگی و رگ به رگ شدن از کمپرس گرم استفاده نکنید. اما پس از گذشت ۳-۲ روز استفاده هر دو نوع کمپرس گرم و سرد کارساز می‌باشد.

پیشگیری

  • هنگامی که خسته و یا دچار درد عضو می‌باشید از ورزش کردن و انجام فعالیت بدنی خودداری کنید.
  • با پیروی از یک رژیم غذایی متعادل سلامتی خود را همواره حفظ کنید.
  • وزن خود را کنترل کنید.
  • پیش ازانجام هر گونه فعالیت بدنی ابتدا بدنتان را گرم کرده و حرکات کششی انجام دهید.
  • کفشهای مناسب و کاملا اندازه به پا کنید.
  • همواره عضلات خود را قوی، نرم و انعصاف پذیر نگاه دارید.
  • همواره شرایط فیزیکی مناسبی داشته باشید.
  • از تجهیزات حفاظتی هنگام فعالیت بدنی استفاده کنید مانند ساق بند، مچ بند و غیره.

نواحی شایع پیچ خوردگی

  • مچ پا. پیچ خوردگی مفصل مچ پا شیوع بالایی دارد.
  • زانو. آسیب رباطها در زانو به خصوص در ورزشکاران شایع است. پارگی رباط متقاطع جلویی از میان رباطهای دیگر زانو زیاد دیده می‌شود.
  • انگشتان دست
  • مچ دست
  • انگشتان پا

اصول درمان در پیچ خوردگی‌ها

به طورکلی درمان عبارتنداز:

1-اصل PRICE در پیچ خوردگی‌ها به کار می‌رود که شامل موارد زیر است:

  • محافظت از اندام. مثلا استفاده از بریس به ویژه در موارد آسیب متوسط و شدید در مراحل اولیه کاربرد دارد.
  • استراحت(Rest). جهت ترمیم بافتی و کاهش درد و تورم لازم است.
  • یخ گذاری(Icing). با هدف کاهش درد و تورم به کار می‌رود.
  • فشار. مثلا انجام بانداژ جهت کاهش تورم.
  • بالا نگه داشتن اندام بیشتر با هدف کاهش تورم توصیه می‌شود.

۲-درمان دارویی جهت کاهش درد و التهاب

۳-درمان فیزیوتراپی

۴-درمان جراحی. در بعضی از موارد به خصوص در افراد ورزشکار ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:٢٧ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

کشیدگی یا کشیدگی ماهیچه‌ای هر گونه آسیب در ساختار ماهیچه است که در چهار ناحیه می‌تواند ایجاد ‌گردد:

  • بطن ماهیچه
  • تاندون ماهیچه
  • محل اتصال تاندون-ماهیچه
  • محل اتصال تاندون به استخوان

کشیدگی، بیشتر به علت نیروی کششی بیش از حد به بخش عضلانی-تاندونی ایجاد می‌گردد. گاهی انقباض شدید عضله‌ای که در برابر یک مقاومت بالا قرار می‌گیرد منجر به کشیدگی می‌گردد.

درجات کشیدگی ماهیچه‌ای

کشیدگی ماهیچه‌ای یا عضلانی، که به آن «استرین» هم می‌گویند، یک عامل مهم در ایجاد دردهای عضلانی است. بسیاری از دردهای ناحیه کمری به علت صدمات عضلانی و یا لیگامانی (اسپرین) به وجود می آید. استرین‌ها یا کشیدگی‌های ناتوان کننده عضلانی اکثرا در عضلات بزرگی همانند همسترینگ و چهارسر رانی (کوادری‌سپس) در اندام‌های تحتانی اتفاق می‌افتند

شدت آسیب در کشیدگی‌های عضلانی سه درجه دارد که عبارتنداز:

  • درجه ۱: میزان آسیب و درد کم بوده و تورم ماهیچه خفیف است.
  • درجه ۲: آسیب متوسط بوده و بنابراین درد و تورم وجود دارد. خونریزی بافتی ایجاد می‌شود.
  • درجه۳: پارگی بافتی که همراه با خونریزی است. فرد درد شدیدی را در لحظه آسیب حس می‌کند. تاندون ماهیچه دوسر بازویی و تاندون آشیل دو محل شایع پارگی هستند.

اصول درمان

مهمترین اصول درمان در کشیدگی عضلانی شامل:

۱-کاربرد اصل PRICE. اصل PRICE در کشیدگی همانند پیچ‌خوردگی به کار می‌رود. اصل PRICE با هدف کاهش درد، کم کردن ادم بافتی و ترمیم سریعتر بافت عضلانی-تاندونی کاربرد داشته که به ترتیب معرف موارد زیرند:

  • محافظت از بافت آسیب دیده
  • استراحت
  • یخ‌گذاری
  • فشار
  • بالا نگه داشتن عضو آسیب دیده

استفاده از یخ و فشاردر مرحله اولیه و حاد آسیب، یک عامل مهم در کاهش خونریزی، التهاب و درد به هنگام کشیدگی عضلانی و یا موارد پیچ‌خوردگی است.

۲-درمان دارویی

۳-فیزیوتراپی برای کاهش درد، تورم، تقویت عضلات و پیشگیری از آسیب مجدد

۴-انجام جراحی به ویژه در ارتباط با پارگی‌های کامل

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:٢٦ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

آرتروز زانو (به انگلیسی: Knee Osteoarthritis)‏ از عوامل شایع ایجاد درد در افراد بالاتر از چهل سال است.آرتروزمفصل زانو، شایعترین بیماری تخریبی ازمیان مفاصل بدن می‌باشد.میزان ابتلا در خانم‌ها نسبت به آقایان بیشتر است.

آرتروز یک بیماری تخریبی در مفصل است که ازآن به بیماری مفصلی پیشرونده یاد می‌شود.از این بیماری به نام‌های استئوآرتریت و استئوآرتروز نیز یاد می کنند.تخریب پیشرونده مفصل در جامعه ما به نام آرتروز معروف است.با توجه به اینکه بیماری با افزایش سن پیشرفت می‌کند به آرتریت پیری نیز معروف است.علاوه برسن، علل ژنتیکی، نوع شغل و حرفه، چاقی، عوامل هورمونی و نژاد نیز می‌تواند در بروزاین بیماری دخیل باشند.

مهمترین نشانه آرتروز زانو

مهمترین مشخصه آرتروز، تخریب تدریجی غضروف مفصلی است.قسمت دو انتهای هر استخوان، از غضروف که بافتی است انعطاف پذیر ساخته شده‌است.با شروع بیماری آرتروز زانو، غضروف انتهای تحتانی استخوان فمور(ران) و غضروف قسمت فوقانی استخوان درشت‌نی به تدریج دچار تغییرات تخریبی(دژنراتیو) می‌گردد.به همین ترتیب درگیری و آسیب غضروف کشکک به آرتروز این ناحیه منجر می‌شود.بنابراین آرتروز مفصل زانو در دو ناحیه تیبیوفمورال (مفصلی که بین استخوان ران و ساق ایجاد می‌شود) و مفصل کشککی-رانی می‌تواند ایجاد شود.

علت اصلی تخریب غضروف در بیماری آرتروز، عدم وجود عروق خونی جهت تغذیه این ناحیه می‌باشد و ازطرفی غضروف مفصلی فاقد عصب است و به هنگام آسیب دردی حس نمی‌شود که همین مسئله زمینه تخریب بیشتر را فراهم می‌کند.البته تغذیه غضروف ازطریق غشاء سینوویوم و حرکات مفصل انجام می‌شود.

عوامل زمینه ساز

عواملی که روند آرتروز زانو را تسهیل می کنند عبارتنداز:

۱- ضربه

۲-پارگی عناصر مفصل زانو (مثلا منیسک ها، رباط‌ها و کپسول مفصلی)

۳-بیماری کندرومالاسی کشکک (نرم شدن غضروف زیر کشکک) و موارد دررفتگی مکرر آن

۴-شکستگی‌ها ی درون مفصلی و دررفتگی‌ها

۵-وجود بیماری‌های مفصلی (همانند آرتریت روماتوئیدیا بیماری عفونی در مفصل و...)

۶-تغییر شکل‌ها(دفورمیتی ها)ی مفصل زانو که عبارتنداز:

  • پای ضربدری
  • پای پرانتزی
  • خم شدن مفصل زانو
  • حرکت بیش از اندازه مفصل به سمت عقب یا عقب زدگی زانو(هیپراکستنشن زانو

۷-عدم کنترل فعالیت‌های روزمره که منجر به استرس بیش از اندازه به ناحیه زانو می‌گردد(مواردی چون چهارزانو نشستن، دوزانو نشستن، توالت طولانی مدت غیرفرنگی و بالا و پایین رفتن از پله‌ها به دفعات متوالی به خصوص پله‌هایی که شیب تند دارند)

۸-شغل و حرفه‌ای که باعث فشار بیش ازحد به زانو می‌شود به ویژه افرادی که درطول فعالیت‌های کاری سخت، هیچگونه استراحتی به مفاصل جهت ترمیم و احیائ مجدد نمی‌دهند.

9-چاقی

10-عوامل ژنتیکی

11-بیماری استئوکندریت دیسکان

12-کیست منیسک

13-منیسک دیسکی شکل

14-بی ثباتی زانو به علت شلی رباط ها

علایم و نشانه‌ها ]

علایم و نشانه‌های آرتروز زانو ممکن است درارتباط با موارد زیر باشد:

-درد که با پیشرفت بیماری ایجاد می‌شود

-تغییر وضعیت عناصرمفصلی همانند التهاب تاندون‌ها و بورسها ضخیم شدن غشاء سینوویال و درگیرشدن استخوان‌های زیرغضروف که از عوامل مهم ایجاد درد مفصل زانو می‌باشند

-خشکی مفصلی

-کاهش دامنه حرکتی مفصل که در مراحل پیشرفته بیماری ایجاد می‌شود

-ضعف و آتروفی عضلات اطراف مفصل که در موارد کاهش دامنه حرکتی بوجود می‌آید

-گاهی وجود کریپتاسیون در حرکات مفصل

-گاهی تجمع مایع در مفصل(Joint Efusion) دیده می‌شود.، وجود افیوژن در مفصل، مگر پس از فعالیت زیاد بعید است

-دگرریختی یا تغییرشکل در مفصل که درارتباط با آرتروز زانو بیشتر به صورت پای پرانتزی (Genu Varum) است

-احتمال ایجاد کیست در ناحیه پشت مفصل که به کیست بیکر(Baker Cyst) معروف است

یافته‌های شایع رادیولوژی

مهمترین نتایج رادیولوژی از ناحیه زانوی بیماران مبتلا به آرتروز زانو عبارتنداز:

  • کاهش فضای مفصلی به خصوص در سمت داخل زانو.با توجه به وضعیت مفصل زانو (سطوح مفصلی کوندیل‌های داخلی-خارجی استخوان ران با سطوح کوندیل‌های داخلی-خارجی درشت نی) سطوح داخلی مفصل بیشتراز سطوح خارجی درگیرمی شود. غضروف در عکس رادیولوژی مشخص نمی‌باشد و ازطریق فضاهای مفصلی است که متوجه میزان آسیب می‌شویم
  • وجود اسکلروز زیر غضروف
  • ایجاد زواید استخوانی به نام استئوفیت در حاشیه استخوان‌های مفصل

درمان

درمان آرتروز زانو با توجه به مشکل بیمار می تواند درارتباط با موارد زیر باشد:

1-درمان دارویی طبق نظر پزشک متخصص مربوطه

2-کاهش وزن درصورت وجود چاقی

3-کنترل فعالیت‌های روزمره(پرهیزازچهار زانو نشستن، پرهیزاز دو زانو نشستن، کاهش شیب پله‌های منزل، بالا و پایین رفتن از پله‌ها به صورت یک پله-یک پله که مستلزم صبر و حوصله می‌باشد، پرهیزاز وضعیت‌های ثابت که زانو در یک حالت به مدت طولانی قرار می‌گیرد و درنهایت عدم انجام حرکات جهشی-چرخشی و تند)

4-تقویت عضلات اطراف مفصل زانو.با تقویت عضلات میزان فشار روی مفاصل کاهش می‌یابد که نوع تمرین و شدت آن ازطریق فیزیوتراپیست تنظیم می‌شود

5-تحرک مفصل به صورت کنترل شده.با توجه به اینکه غضروف فاقد عروق خونی است، حرکات طبیعی نقش بسزایی در تغذیه غضروف دارد

6-حرکات و فعالیت‌هایی که باعث تشدید درد می‌شوند حتماً ترک شود

7-تنظیم یک برنامه درمانی برای بیمار توسط فیزیوتراپیست به خصوص در مواردی که بیماری شدت یافته و احتمال زمین گیر شدن وجود دارد.بهتر است در موارد شدید بیماری تنظیم برنامه درمانی در ارتباط با محیط فرد صورت گیرد، مسائلی ازقبیل استفاده از تخت، تنظیم ارتفاع تخت با توجه به قد فرد و به ویژه آموزش استفاده از وسایل کمکی همانند عصا و واکر.مثلا تنظیم ارتفاع واکر با توجه به قد فرد در بسیاری از موارد، راه رفتن بیمار را تسهیل می‌کند.

8-استفاده از زانوبند و وسایل کمکی طبق نظر متخصص مربوطه یا مشاوره با فیزیوتراپیست

9-آب درمانی(هیدروتراپی)

10-برنامه تمرینات هوازی

11-درمان با عمل جراحی.زمانیکه درد و مشکلات مفصل خیلی شدید است، عمل جراحی طبق نظر پزشک متخصص جراحی ارتوپد ضرورت می‌یابد.

عمل‌های جراحی در موارد آرتروز مفصل زانو

جراحی در ناحیه زانو می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تعویض مفصل زانو(آرتروپلاستی)
  • برداشتن کشکک در مواردی که مفصل پاتلوفمورال شدیدا درگیراست (پاتلکتومی)
  • تنظیم سطوح و عناصر مفصلی درگیر(Debridement).شامل برداشتن استئوفیت ها، سینوکتومی(به هنگام افزایش ضخامت غشای سینویال) و برداشت اجسام آزاد(loose body) در مفصل است.گاهی کناره غضروف‌ها و منیسک‌های ریش ریش شده برداشته شده و مفصل پاک و تمیز می گردد.تمیزکردن و یا تنظیم عناصر مفصلی درگیر زانو ممکن است با آرتروسکوپی و یا بدون آرتروسکوپی انجام گردد.
  • استئوتومی.زمانیکه دفورمیتی یا تغییرشکل در زانو وجود دارد(مثلا به هنگام ایجاد پای پرانتزی یا ژنوواروم)
  • برداشتن سطوح مفصلی و جوش دادن دو استخوان که به این عمل آرترودز(Arthrodesis) یا فیوژن می گویند.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:٢٢ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

استئوآرتریت

   


ازجمله اشکال شایع التهاب مفصلی
استئوآرتریت می باشد. این بیماری نوعی بیماری مزمن است که در آن غضروف مفصلی دچار
آسیب می شود. در نتیجه استخوانها به راحتی بر روی یکدیگر لغزیده و با هم تماس می
یابند و منجر به سفتی ، درد و کاهش حرکت مفصل می شوند.

ازجمله اشکال
شایع التهاب مفصلی استئوآرتریت می باشد. این بیماری نوعی بیماری مزمن است که در آن
غضروف مفصلی دچار آسیب می شود. در نتیجه استخوانها به راحتی بر روی یکدیگر لغزیده و
با هم تماس می یابند و منجر به سفتی ، درد و کاهش حرکت مفصل می شوند.

این بیماری از
مدتهای بسیار قدیم شناخته شده است و در اسکلت های یافت شده از دوره یخبندان نیز
وجود این بیماری مشاهده شده است. علیرغم شیوع بالای این بیماری علت اصلی آن هنوز
شناخته شده نیست. فاکتورهای زیادی در بروز این بیماری دخالت دارند نظیر : سن ،
چاقی، صدمات، استفاده نامناسب از مفاصل و مسائل ژنتیکی.

این بیماری
معمولاً در مفاصل تحمل کننده وزن بدن ایجاد می شود. نظیر مفاصل لگن، زانوها، و
مفاصل پشت، بعلاوه ممکن است مفاصل گردن، انگشتان کوچک ، مفصل شست دست و پا نیز رخ
دهد. خود فرد در نحوه پیشگیری و درمان این بیماری نقش بسیار اساسی دارد. حتی فرد می
تواند با انجام اقدامات خاصی از بروز این بیماری بطور کامل جلوگیری به عمل
آورد.

مهمترین کاری که
در زمان شک به ابتلای هر نوع از این بیماری، می توان انجام داد تشخیص به موقع و
درست و درمان صحیح و به موقع می باشد. بیماریهای دیگری نیز وجود دارند که شبیه به
استئوآرتریت هستند، نظیر روماتیسم مفصلی که دارای رژیم درمانی متفاوتی می
باشند.

-
علائم

بطور کلی علائم
بروز این بیماری در افراد مختلف، متفاوت می باشد. اما این بیماری دارای یکسری علائم
عمومی بوده که در ادامه به آنها اشاره خواهد شد. حتماً به خاطر داشته باشید از
آنجایی که بیماریهای زیادی مشابه این بیماری وجود دارند، حتماً قبل از شروع درمان
به پزشک مراجعه کنید زیرا نحوه درمان این بیماریها با هم متفاوت می
باشد.

در اغلب موارد
استئوآرتریت به آرامی گسترش می یابد. در ابتدا ممکن است با سفتی مفصلی خود را نشان
دهد. درد ممکن است متوسط و گهگاهی باشد. در بعضی موارد این بیماری تا همین حد باقی
می ماند، اما در بعضی دیگر ممکن است پیشرفت نموده و حتی در فعالیتهای روزمره فرد
اختلال ایجاد کند و با راه رفتن یا انجام کارهای دیگر یا حتی در حین خواب دچار درد
مفصلی شوند. گاهی فرد مبتلا ممکن است به یکباره دچار علائم التهابی قرمزی ، درد و
تورم شود.

شایعترین علائم
و نشانه های این بیماری شامل گرفتگی مفصلی بعد از استفاده بیش از حد یا عدم فعالیت
در یک مدت نسبتاً طولانی ، سفتی مفصلی بعد از یک دوره استراحت که به تدریج با انجام
فعالیت بهبود می یابد، خشکی صبحگاهی که معمولاً بعد از 30 دقیقه بهبودی می یابد،
وجود درد ثانویه به ضعف عضلات احاطه کننده مفصل بعد از فعالیت، وجود درد مفصلی که
در صبح ها کمتر بوده و در عصرها بعد از فعالیت روزانه تشدید می شود و اختلال در
هماهنگی و وضعیت بدن در حین راه رفتن، ثانویه به درد و خشکی می باشد.

اگر این بیماری
مفصل لگن را درگیر کند، ممکن است فرد دچار درد در رانها و قسمت داخلی پا و باسن
شود، درد به زانوها و کناره های ران تیر بکشد و یا موجب لگنش در حین راه رفتن
شود.

اگر آستئوآرتریت
در زانو باشد ممکن است سبب بروز درد در حین حرکت زانوها، قفل کردن زانوهادر حین راه
رفتن، درد در حین بالا و پائین رفتن از پله ها و ضعف عضلات بزرگ ران
شود.

اگر در انگشتان
رخ دهد می تواند منجر به درد و تورم مفاصل انگشتان، تشکیل خارهای استخوانی در فواصل
انگشتان، قرمزی و حساسیت و تورم در مفاصل درگیر، افزایش اندازه مفاصل و اختلال در
حرکت آن شود.

وجود این بیماری
در پا منجر به درد و حساسیت در مفاصل قاعده انگشت شست پا و درد در حین راه رفتن با
کفشهای پاشنه بلند می شود.

اگر این بیماری
سبب درگیری ستون مهره ها شود، ممکن است سبب تخریب دیسکهای بین مهره ای شده یا اینکه
منجر به خشکی و درد در گردن و کمر، ایجاد فشار بر روی اعصاب ستون
مهره ها، درد
در گردن، شانه ، دست یا پشت کمر یا پاها ، ضعف و بی حسی در دستها و پاها بعلت تحت
فشار قرار گرفتن اعصاب شود.

-
چه کسانی به این
بیماری مبتلا می شوند؟

در اکثر موارد
افراد میانسال و پیر مبتلا می شوند بطوریکه بطور متوسط بیشتر سن بالای 45 سالگی
درگیر می شوند. بالای سن 55 سالگی احتمال ابتلای زنان بیشتر است و در کل میزان
ابتلای زنان بیش از مردان است. این امر شاید به دلیل بیشتر نشستن زنان در وضعیتی
است که زانوهای آنها خمیده است. ولی با اینحال افزایش سن سبب افزایش احتمال ابتلا
به این بیماری می شود.

-
علل

چندین فاکتور
خطر جهت ابتلا به این بیماری وجود دارد . اولیه و ثانویه ، نوع اولیه وابسته به سن
بوده و با افزایش سن ایجاد می شود. ولی با اینحال هنوز علت خاصی برای بروز این فرم
شناخته نشده است.

اما در مقابل
زمانیکه فرد دچار فرم ثانویه می شود به دلیل آن است که یک علت خاصی منجر به بروز
این حالت شده است. به عبارت دیگر در این فرم تخریب غضروف به علت آسیبها و صدمات،
ارثی ، چاقی یا چیزهای دیگر باشد. در ادامه به بعضی از فاکتورهای خطری که منجر به
بروز این بیماری خواهد شد، اشاره می شود.

-
سن
:
با افزایش سن،
بروز استئو آرتریت نیز افزایش می یابد. هر چه فرد مسن تر باشد، مدت زمان بیشتری از
مفاصل خود استفاده کرده است و شانس ابتلا بیشتر خواهد بود. اگر چه سن فاکتور مهمی
است اما به معنای اجتناب ناپذیر بودن آن نیست.

-
چاقی
:
این بیماری یک
بیماری جهانی است و هرکسی در ارتباط با مضرات این بیماری اطلاعاتی دارد. افزایش وزن
بدن از جمله عوامل مهم بروز استئوآرتریت بخصوص در زانو به حساب می آید. از آنجایی
که افزایش وزن و فشار برروی مفاصل به تدریج ایجاد می شود. افزایش وزنی که لااقل یک
دهه قبل از بروز علائم استئو آرتریت ایجاد شده باشد. بخصوص در میانسالی نقش مهمی در
تعیین ابتلا به این بیماری ایفا می کند.

-
صدمات استفاده
بیش از حد و نادرست از مفاصل :
کسانیکه در
شغلشان نیاز به استفاده مکرر از مفاصل خود دارند و ورزشکاران دارای شانس بیشتری جهت
ابتلا به این بیماری می باشند . در نتیجه چنین اشخاصی باید یاد بگیرند که چگونه می
توان از بروز صدمات بی مورد به مفاصل و بروز این بیماری می توان جلوگیری نمود. در
نتیجه فعالیتهای این افراد باید به نحوی تعدیل شود. در ضمن به خاطر داشته باشید که
تعدیل فعالیتها به معنای عدم انجام آنها بطور کامل نمی باشد.

-
مسائل ارثی و
ژنتیکی :
نقش ژنتیک نیز
دربروز این بیماری بخصوص در مفاصل دست روشن و آشکارتر شده است. اختلالات ارثی که بر
روی شکل استخوانها و پایداری مفاصل اثر می گذارد، می تواند در بروز این بیماری نقش
مؤثری داشته باشد. البته لازم به ذکر است که وجود اختلالات ارثی تنها به معنای
ابتلای قطعی به این بیماری نخواهد بود. بلکه به معنای آن است که فرد باید تحت نظارت
و معاینات دقیقتری جهت ارزیابی بروز این بیماری قرار گیرد.

-
ضعف عضلات
:
مطالعات نشان می
دهد که ضعف عضلات اطراف ران سبب افزایش استعداد ابتلا به این بیماری در این مفصل می
شود. به گونه ای که تقویت این عضلات با تمرینات خاص نقش مؤثری در کاهش ابتلا به این
بیماری خواهد داشت.

-
سایر بیماریها و
اختلالات التهاب مفصل :
افراد مبتلا به
روماتیسم مفصلی دارای شانس بیشتری جهت ابتلا به استئوآرتریت می باشند. به علاوه
تجمع بیش از حد آهن در بدن نیز (هموکروماتوزیس) می تواند سبب تخریب غضروف مفصلی شود
و شانس ابتلا را افزایش می دهد. ترشح بیش از حد هورمون رشد (آکرومگالی) نیز می
تواند بر روی مفاصل و استخوانها اثرات سویی گذاشته و منجر به بروز استئوآرتریت
شود.

-
تشخیص

تشخیص و درمان
به موقع، کلید اصلی کنترل این بیماری می باشد. بعد از اخذ شرح حال و معاینات کامل
ممکن است، جهت قطعیت تشخیص عکسبرداری از مفاصل نیز درخواست
شود.

درمان

تشخیص صحیح و به
موقع و شروع درمان این بیماری، بسیار مهم می باشد. در ابتدا شروع درمان با پزشک
بوده که دارای نقش اساسی در رویکرد درمانی می باشد اما شخصی که دارای نقش اساسی در
درمان است خود بیمار بوده علاوه بر دریافت دارو تغییر عادات خاص زندگی، کاهش
استرسهای عصبی و افسردگی ، اجتناب از آسیب های مفصلی و تعدیل خواب و استراحت و
فعالیت نیز به فرآیند درمانی بسیار کمک می کنند.

-
اهداف درمان ناشی
از موارد ذیل است

شامل کنترل درد
و سایر علائم ، بهبود توانایی عملکردی فعالیتی فرد و کاهش پیشرفت بیماری است . اکثر
روشهای درمانی نیز شامل ترکیبی از فعالیت های منظم ، کنترل وزن، حفاظت از مفصل و
درمان دارویی می باشد. در موارد شدیدی که یکی از روشهای درمانی مذکور موفق نباشد،
می توان از روشهای جراحی استفاده نمود.

-
داروها

اکثر مردم از
داروها جهت کاهش علائم ناشی از استئوآرتریت استفاده می کنند. اکثر داروها سبب کاهش
درد می شوند اما بعضی دیگر نیز جهت بهبود سایر علائم و کاهش پیشرفت بیماری مورد
استفاده قرار می گیرند. همکاری پزشک و بیمار منجر به یافتن بهترین رژیم دارویی جهت
درمان این بیماری خواهد شد.

-
مسکنها
:
مسکنها بدون کاهش
التهاب یا تورم سبب کاهش درد می شوند. اگر تنها به دنبال کاهش درد هستید این داروها
دارای کمترین اثرات جانبی خواهد بود. استفاده از این داروها در موارد خفیف تا متوسط
توصیه می شود. مثالهای این دسته شامل : استامینوفن یا ترامادول می
باشند.

-
مسکنها موضعی :
این داروها به
فرم پماد و یا ژل بوده و بدون نسخه نیز تهیه می شوند و می توان همراه با داروهای
خوراکی جهت کاهش درد از آنها استفاده نمود. ترکیب آنها با هم منجر به سوختگی های
شدید می شود. از این دسته می توان به ایبوپروفن، ناپروکسان و پیروکسیکام یا
دیکلوفناک اشاره نمود.

-
کورتونهای تزریقی
:
از این داروها
جهت کاهش سریع درد استفاده می شود. از این داروها جهت تسکین درد زانو در موارد
متوسط تا شدید که به درمانهای خوراکی پاسخ نداده اند، استفاده می شود.

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٢:٢٠ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/٩

 

دیسکهای بین مهره ای، مفاصل قدامی ستون مهره ها را تشکیل می دهند که درمعرض فرسودگی
و تخریب قراردارند. همچنین یکسری مفاصل بین مهره ای خلفی نیز وجود دارد که به حفاظت
ستون مهره ها کمک می نماید.

همچنین برای محافظت هرچه بیشترستون فقرات دربرابرحرکات
وضربات شدید وناگهانی یکسری اتصالات الاستیک موسوم به لیگامانها ، مهره ها را به
یکدیگرمتصل نموده اند.

درکنارهمه اینها، عضلات بزرگ و قوی در ناحیه پشت قرار دارند
که درمجموع شرایطی را فراهم نموده اند که ستون فقرات انسان تاب وتوان تحمل فشارها
واسترس های وارده درطول زندگی را داشته باشد.

با توجه به توضیحات فوق، کمردرد ازآسیب یا ضعف دریک یا چند
ساختمان زیر ناشی می شود:

 

1-  دیسکهای بین
مهره ای

 

2-  مفاصل بین مهره
ای

 

3-  لیگاما نها
وعضلات واعصاب

 

آسیب دیسکهای بین مهره ای:

این آسیب ها را می توان به دو نوع کلی تقسیم
کرد:

 

الف- فتق یا بیرون زدگی دیسک که با ایجاد فشارروی یک ریشه
عصبی باعث درد می شود. درد مزبور تیز و مشخص بوده ودرمحدوده ریشه عصبی احساس می شود
و ممکن است با کرختی وگزگز وضعف پا همراه باشد. درد با سرفه، فشارشکم هنگام دفع
مدفوع افزایش می یابد.

ب- تغییرات ساختمان دیسک: این حالت می تواند ناشی از فرآیند
طبیعی پیرشدن نیزباشد دردی درکمراحساس می شود که می تواند به پا هم انتشاریابد
ومداوم، عمیق ومبهم است و خم شدن ونشستن طولانی بدترمی شود. درد دیسک را می توان با
روشهای زیر تسکین داد:

1- استفاده ازمحافظ
کمر

2- اجتناب ازخم شدن
طولانی

 

3- قدم زدن واستراحت دریک وضعیت
راحت(درازکشیدن)

آ‌سیب مفاصل بین مهره ای:

دراینجا درد بیشتردریک سمت ستون مهره ها متمرکزمی باشد
وممکن است به باسن یا پا انتشار یابد ولی به ندرت زیر زانو احساس می شود. درد با
ایستادن یا راه رفتن و تغییرانحنای کمرتشدید می
شود.

این درد را می توان با روشهای زیرتسکین
داد:

 

1- خوابیدن به پشت و قراردادن یک بالش
زیرزانوها

 

2- نشستن ومتمایل شدن به جلو یا بالاترقراردادن زانوها
ازلگن

3- انداختن وزن به طورمتناوب روی پای راست یا چپ

 

آسیب لیگامانها
وعضلات:

رگ به رگ شدن می تواند درکمرنیزمثل سایرمفاصل بدن رخ دهد.
چنین حالتی ناشی ازآسیب لیگامانها وکشیدگی آنهاست که باعث کمردرد موضعی می شود.
درصورت کشیدگی بیش ازحدعضله(اسپاسم عضلانی) نیزدرد مشابهی ایجاد می شود. هرگونه
فشار و کشش درناحیه ریشه های اعصاب نخاعی نیزباعث درد کمرناحیه پشت پا وحتی انگشتان
پا می شود.

وضعیت مناسب را حفظ
کنیم:

1.  هنگامی که می
خواهید به مدت طولانی بایستید، سعی کنید حتی الامکان بدن شما خمیده نشود و برای رفع
خستگی نیزهرچند وقت یک باربطورمتناوب پاهای خود را روی یک چهار پایه قراردهید. (
این کارخمیدگی پشت شما را کم می کند)

2.  هنگامی که می
نشینید زانوهای شما باید بالاترازلگن قراربگیرد. ( پاهایتان را روی یک چهارپایه
کوچک بگذارید) ونیزپشتتان باید به پشتی صندلی تکیه
کند.

3.  هنگامی که به
پشت درازمی کشید یک بالش زیرپاهایتان بگذارید تا کمرتان به تختخواب بچسبد. وهنگامی
که به پهلومی خوابید بالش را بین زانوهایتان قراردهید تا ازپیچش ستون فقرات جلوگیری
نمایید.

 

4.  هنگام بلند
کردن اشیا درکنارجسم قراربگیرید و زانوهای خود را خم کنید وبا کمک عضلات پا و تنه،
آن را بلند کنید (ازکمرخود استفاده نکنید) مثلا هنگام بازکردن درگاراژ، باید  زانوهای خود را خم کرده و کناردرقراربگیرید نه
اینکه خم شوید ودستگیره آن را به طرف بالا بکشید ونیز وقتی می خواهید یک جسم سنگین
را ازمحلی به محل دیگرانتقال دهید طوری که نیازبه چرخش بدن دارد، تمام بدن خود را
برگردانید وکمرخود را خم نکنید ونچرخانید.

5.  هنگام رانندگی صندلی خود را به فرمان نزدیک
کنید طوری که وقتی به پشت صندلی خودرو تکیه می دهید و دستهای خود را روی فرمان می
گذارید، دستهایتان درناحیه آرنج خم شده باشد.

ضمنا استفاده ازیک
بالش کوچک می تواند به حفظ قوس کمرشما کمک کند. حتی برای عدم فشارناگهانی برمهره
های کمر، هنگام پیاده شدن ازصندلی خودرو ابتدا پاهایتان را به خارج خودروهدایت کنید
وبعد تنه خود را برگردانید.5

.  هنگام کارازخم
شدن به مدت طولانی خودداری کنید. مثلا هنگام جستجو در پرونده های واقع دریک قفسه
فایل، اگرقفسه مربوط به طبقات پایین است، درآن کناربنشینید وکارتان را انجام دهید
واگرمربوط به طبقات فوقانی است، هنگام کاریک چهارپایه زیرخود
قراردهید.

همین اقدامات را در وضعیتهای مشابه مانند اصطلاح کردن صورت
ومسواک زدن و.... مراعات نمایید. یک اشکال شایع دربسیاری ازمنازل، عدم تنظیم آینه
دستشویی مطابق با قد ساکنین منزل است بدین نحوکه مثلا ارتفاع آینه برای افراد کوتاه
قد منزل(مثلا فرزندان) مناسب است ولی افراد قد بلند (مثلا والدین) برای استفاده
ازآن باید کمی خم شوند که خود باعث فشارزیادی برستون فقرات کمردرحین شستشو و.... می
شود. برای رفع این مشکل یا باید ازآینه هایی که محورطولی بزرگتری دارند استفاده شود
و یا حداقل افراد قد بلند هنگام استفاده ازآینه روی پا یا صندلی
بنشینند.

7.  هنگام برداشتن
اشیا ازبلندی (مثلا برداشتن یک ظرف ازکابینت فوقانی)، بدن خود را بیش ازحد نکشید و
از یک چهارپایه محکم واستواراستفاده کنید.

8.  یک اصل ساده
ولی فراموش شده درنقل وانتقال اجسام وجود دارد:«هنگام جابه جایی وسایل همیشه آنها
راهل دهید وهرگزآنها را به سوی خود نکشید.»

9.  تا زمانی که
ستون فقرات شما به وضعیت مناسب وطبیعی خود بازنگشته سعی نمایید محدودیتهای بدنی را
رعایت کنید و درنقل وانتقال اجسام سنگین (به ویژه دراسباب کشی) پیش قدم
نشوید.

 

توجه داشته باشید که رعایت تناسب اندام و توجه کافی به
استفاده ازرژیم غذایی صحیح یک اصل اساسی در پیشگیری ازمشکلات کمر و پوکی استخوان
است. استفاده ازمیوه و سبزیجات درحد کافی وگوشت سفید (محصولات دریایی وگوشت
پرندگان) ونیزرعایت مصرف مجازگوشت قرمز در رژیم غذایی ضروری است. برای دستیابی به
یک رژیم غذایی مناسب ونیزحرکات ورزشی وتقویت کننده مناسب می توانید ازمشاوره با
متخصصان مربوط بهره مند شوید.

 

درانجام ورزش به اصول اولیه زیرتوجه
نمایید:

 

1.  هنگامی که درد
کمردارید ورزش نکنید.

 

2.  ورزش را به
تدریج و با دقت آغازنمایید.

 

3.  قبل و بعد
ازانجام ورزش حرکات کششی انجام دهید. (باعث گرم شدن و سرد شدن تدریجی عضلات می
شود)

4.  اگرچند ساعت پس
ازپایان یک فعالیت ورزشی دچاردرد، شدید احتمالا آن را بیش ازحد انجام داده اید
وباید شدت فعالیت خود را کم کنید.

5.  اگربه دنبال
یافتن ورزش سبک ومفید هستید، قدم زدن، شنا و دوچرخه سواری را فراموش
نکنید.

اگردچاردرد حاد و اسپاسم عضلات کمرشده اید انجام اقدامات
زیرمفید خواهند بود:

دریک وضعیت راحت درازبکشید (زیرپاهای خود چند بالش بگذارید)
می توانید جهت تسکین درد ازماساژ سرد (مثلا با استفاده ازکیسه یخ) به مدت چند دقیقه
استفاده نمایید(دراین حال می توانید به پهلو بخوابید و زانوهایتان را خم کنید و یک
بالش بین پاهای خود قراردهید.

با ماساژسرد ابتدا احساس سرما وسپس سوزش وگزگزمی نمایید و
در نهایت باعث تسکین می شود.

نقش داروها درکمردرد:

 

داروها را فقط با تجویزپزشک به کارببرید حتی اگرکسی را می
شناسید که کمردردی مشابه شما دارد بدون مشورت با پزشک از داروهای وی استفاده
ننمایید. چرا که مکانیسم وعلت کمردردها
متفاوتند.

به طورکلی داروهای اصلی مورد استفاده پزشکان برای این
منظورسه گروهند:

 

1-  داروهای ضد
درد:

 

که دردردهای حاد تجویز می شوند ولذا استفاده ازآنها
درکمردرد های مزمن موثرنخواهند بود.

2-  آرام بخشها
وخواب آورها:

 

که دردرمان کوتاه مدت کمردردها به منظورتسکین استرس و رفع
اختلالات خواب ناشی از کمردرد به کارمی روند.

3-  داروهای
ضدالتهابی:

که باعث تسکین درد و رفع التهاب و تورم می شوند ومصرف خود
سرانه این داروها عوارض جانبی دارد. ضمن اینکه درافراد مبتلا به مشکلات گوارشی مصرف
آنها با محدودیتهای خاصی است.

به این نکته نیزتوجه داشته باشید که سلامت روانی وفیزیکی،
ارتباط تنگاتنگی با هم دارند. لذا درکنار رعایت موارد فوق، باید برترس واضطراب
بیهوده که خود باعث اسپاسم عضلات کمر و نهایتا تشدید درد می شود
بپرهیزید.

انجام برخی حرکات ومانورهای جسمی- روانی مثل ورزشها وحرکات
کششی دریک محیط آرام ودرهوای آزاد وجدا شدن ازدغدغه های زندگی برای چند دقیقه
درتسریع روند بهبودی شما موثراست.

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٦:۱٩ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/۸

 

مراقبت از رگ‌به رگ‌شدگی
 
رگ‌به‌رگ‌شدگی‌ها اغلب ناشی از پیچ‌خوردگی، تحت‌فشار قرار
گرفتن یا کشیده‌شدن رباط‌هایی است که استخوان‌ها را به هم متصل می‌کنند.

مناطقی از بدن که بیش از همه در معرض رگ‌به‌رگ‌شدگی قرار دارند شامل قوزک
پا،زانو و مچ دست است.

در مراقبت از رگ‌به رگ‌شدگی این نکات را رعایت
کنید:

  • به ناحیه رگ‌به‌رگ‌شده استراحت بدهید.
  • روی ناحیه آسیب‌دیده کیسه یخ بگذارید.
  • ناحیه مبتلا را بانداژ کنید.
  • ناحیه آسیب‌دیده را بالا نگهدارید.
  • در صورت امکان تا زمانی که آسیب‌دیدگی بهبود پیدا
    کنید، ناحیه را با آتل ثابت نگهدارید.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٦:٠٠ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/۸

 

درمان کشیدگی و رگ به رگ شدن:

 

1- مصرف مسکنهای درد مانند ایبوپروفن و
استامینوفن.
2- بی حرکت نگاهداشتن موضع به منظور جلوگیری از
آسیب بیشتر.
3- استفاده از کمپرس یخ در 72-48 اولیه-کمپرس باید
در فواصل زمانی 3-2 ساعت به مدت 20-15 دقیقه روی موضع قرار داده
شود.
4- بانداژ کردن موضع آسیب دیده از تورم بیشتر آن جلوگیری
میکند در هنگام بانداژکردن مراقب باشید بیش از حد باند را محکم دور موضع نپیچید
زیرا با این عمل از رسیدن خون به ناحیه مورد نظر جلوگیری
میکنید.
5- بالا نگاه داشتن ناحیه آسیب دیده تورم آن را کاهش
میدهد.
6- هیچگاه در 48 ساعت نخست کشیدگی و رگ به رگ شدن از
کمپرس گرم استفاده نکنید. اما پس از گذشت 3-2 روز استفاده هر دو نوع کمپرس گرم و
سرد کارساز میباشد.

اقدامات پیشگیرانه:

* هنگامی که خسته و یا دچار درد عضو میباشید از ورزش کردن و انجام
فعالیت بدنی خودداری کنید.
* با پیروی از یک رژیم غذایی متعادل سلامتی خود را
همواره حفظ کنید.
* وزن خود را کنترل کنید.
* پیش ازانجام هر گونه فعالیت
بدنی ابتدا بدنتان را گرم کرده و حرکات کششی انجام دهید.
* کفشهای مناسب و کاملا
اندازه به پا کنید.
* همواره عضلات خود را قوی ،نرم و انعصاف پذیر نگاه
دارید.
* همواره شرایط فیزیکی مناسبی داشته باشید.
* از تجهیزات حفاظتی هنگام
فعالیت بدنی استفاده کنید مانند ساق بند،مچ بند و غیره.

تفاوت کمپرس سرد و گرم:

کمپرس داغ سبب: رسیدن خون بیشتر به موضع آسیب
دیده، کاهش اسپاسم و گرفتگی-کاهش التهاب

کمپرس یخ سبب: با بی حس ساختن موضع درد آن را
کاهش میدهد-کاهش تورم و التهاب-کاهش خونریزی.


نحوه تهیه کمپرس یخ:

1- ابتدا خورده های یخ را دروی یک کیسه پلاستیکی
ریخته سپس اندکی درون آن آب بریزید.سپس هوای داخل کیسه را خالی کرده و درآن را
ببندید. سپس آن را میان یک حوله کوچک پیچیده و روی موضع قرار دهید هیچگاه یخ را
مستقیما روی موضع آسیب دیده قرار ندهید.

2- راه دیگر تهیه
آن این میباشد که یک حوله کوچک برداشته وآن ر با آب سرد مرطوب میکنید سپس آن را تا
کرده و درون یک کیسه پلاستیگی قرار میدهید. سپس کیسه را به مدت 20 دقیقه درون فریزر
قرار داده و پس از آن حوله را از کیسه بیرون آورده و روی موضع قرار دهید.

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٤٩ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٢/٢/۸